“KREAtibitate  kontua”  -Jon  Nogales-

“KREAtibitate kontua” -Jon Nogales-

2006. urtean hasi zen Gasteizeko Karmelita oinutsen Komentua zenaren eraberritzerako proiektua, KREA Expresión Contemporánea izeneko  sormena artistikoari eta garapen kulturalari zuzendutako esparrua: kulturak, sortzaileek, artistek,  behar duten espazioa, azpiegitura, ematera zetorrena.

18 milioi eurotako inbetsioa zuzendu ditu urteetan zehar Caja Vital Kutxak eraikinaren eraberritzeari. Martxan jarri zenetik,  KREA-k ekintzaren bat burutu ahal izan zuen  lehenengo urteetan, interneten bidez mantendutako gestio kulturalerako laguntza eskaintza edo direktorio modukoa barne.

Krisia gora eta behera, Vital Kutxaren berregituratzea eta bere Obra Sozialaren izaeraren birkokapena medio, proiektua gasteiztarron kezken zerrendaren azkeneko tokietara pasatu zen.

Marotoren gobernuarekin, 2014. urtean proiektu berria iragarri zen: goi-mailako hezkuntza zentru baten interesa esnatu omen zuen Betoñoko eraikinak, eta orduko gobernuak Hirigintza Planean egin behar zen aldaketari ekin zion, edukin kulturala eta publikoa ez bazen,  komentuari bestelako edukinen bat emateko ahaleginean. Egun hauetan goi-mailako hezkuntza pribatuko  proiektu hori bertan behera geratzen dela jakin dugu.

KREA-ren gainbeheraren kronologia honetan zehar, liskar politikoa pizteko erabili izan da maiz esparru honi edukina emateko tokiko erakundeen ezgaitasuna.

Azken hilabeteetan,  Foru Aldundia  Arabako Kultura Plan Estratregikoa lantzen ari da. Era berean, Gasteizko Udala ere, hiruburuaren Plan Estrategikoa definitzeko lehenengo fasean dago.

Gure sortzaileek industria kulturala sendoa behar dute. Bere sormena garatzeko baldintzak bermatuko dituen ekosistema; bere denbora  guztia prozesu kreatiboari dedikatzeko aukera.

Administrazioak baldintza horiek ahalbidetzeko gai izan behar dira, eta horretan ari dira lan egiten. Epe ertain eta luzerako estrategia eta planen beharra da kultura elkarte guztiek adierazten duten aldarrikapen nagusienetarikoa. Arabako eta Gasteizeko kultura azalak, administrazioaren zentzuzko kudeaketa eskatzen du. Helburuak finkatu, helburuak bete ote diren aztertzeko indikadoreak adostu eta ezarri. Baliabideen erabilera sostengarria eta zentzuduna kudeatu.

Urtetan, aurreko agintariek egin ez zuten lana burutzen ari dira orain Arabako erakundeek, MAHAIA plataformarekin eta bestelako erakunde kulturalekin batera. Estrategiak martxan jarriko diren heinean, ikusiko dugu zeintzuk diren Gasteizen eta Araban sormena eta adierazpen kulturala eragiteko aproposenak diren esparruak -Gasteizen, portzierto, baditugu eraikin dexente orain libre-.

Krisi ekonomikoaren ondoren, krisiaren aurretik egituratutako proiektuei edukina ematea ez dirudi politikarik aproposena. Ziur nago erabaki hobeak adosteko gai garela.  Kreatibitate kontua baino ez da.

Entzun
Ainhoa  Bilbao  (Setem  Hego  Haizea):  “Bidezko  merkataritza  benetako  alternatiba  bat  da”.

Ainhoa Bilbao (Setem Hego Haizea): “Bidezko merkataritza benetako alternatiba bat da”.

Setem Hego Haizeako Ainhoa Bilbaok Bidezko Merkataritzaz hitz egin digu: “Ohiko merkataritzan soilik diru irabaziak hartzen dira kontutan, horri aurre egiteko Bidezko Merkataritzak hainbat arau ipintzen ditu ekoizleen baldintzak hobetzeko”. Bidezko Merkataritza bultzatzeko asmoz larunbat honetan Gasteizko Florida parkean hainbat ekintza antolatu dituzte eta ondorengo asteetan Arabako hainbat lekutan.

Entzun
“Fetitxeak”  -Oier  Azkarraga-

“Fetitxeak” -Oier Azkarraga-

Gaurkoan fetitxeen inguruan hitz egiteko asmoa dut Araba Hizpide honetan, fetitxeak gurean ere oso ohikoak direlako, eta guk Herri Mugimenduan jarduten garen horiek, hitz fetitxeak ditugulako, asko gainera.

Hasi gaitezen lehenengo hitz fetitxeagatik: Herria. Herria da gurean hitz gakoa, herri esan gabe ez dago gurean egiten dugun hori definitzerik, dena da herri. Herri bazkaria, herri programa, herri jakintza, herri eskola… dena herri herria definitzeko zailtasun erraldoiak dugun lurraldean.

Gazteria ere bada hitz potolo bat, euskal gazteria aurrera! Baina zer da ba euskal gazteria? Zein sujeto abstrakto hori? Zer da gazte izatea?

Garai batetan, Herri-rekin lotuta, Euskal eta langile hitzak kokatzen ziren, Euskal Herri Langilea, horiek ginen gu, hori gure subjetua, gure proiektuarekin identifikatzen ez ziren euskal langile eta herritar ugari kanpoan gelditzen baziren ere.

Gure hiztegi historikoa abandonatu dugu, aspaldi hasi genion bideari, eta egun ez dago gure txosten, panfleto, ponentzietan, halako hitzak topatzerik. Ez herri, ez langile, ez sozialismo, ez klase, ez iraultza.

Sortuko dira besteak zioen abestia eta horrela berriro ere topatu ditzazkegu hitz fetitxeak, orain dena da iraultza, dena da klase, dena da sozialismo eta dena da kapitalismo. Hitz potoloak darabilzkigu eta bitartean hitzen zentsua galdu dugu.

Sistemak gure borroka eta gure hiztegiak lapurtu dizkigu, asimilatu, bere egin. Revolution-ari da edari bat, arropa bat, programa bat. Euskal eta txapela jarri diote, jaten dugun belarrari eta edaten dugun esneari.

Kaleari pultsua galdurik, hiztegiari botatzen diogu errua eta beraz hitzekin tematzen gara, behin eta berriz zuzenketak egin, eta behin eta berriz ezabatuarazi. Batzuk beldurragatik edo ez dituzte erabiltzen, eta beste batzuk ausentziaren beldur, esaldiro txertatu behar direla uste dute.

Arazoa ordea ez dago hitzetan, ez da iraultzaileagoa iraultza hitza behin eta berriz erabiltzen duena eta ez da klaseagoa, klase hitza behin eta berriz, bere unibertsitateko erosotasunetik erabiltzen duen intelektuala.

Eta noski, ez da herritarragoa, bere poltronatik hitz egiten diguna edo alderdiko bulegotik, teorizatzen duena, aspaldi ahazturik herrian kartelak nola kokatzen diren, auzolanean nola jarduten den edo turnoa nola egiten den.

Bidea eginez ibiltzen den bezala, herria ekinez eraikitzen da, fetitxismoak alboratu gabe, maite ditugun hitzak ahaztu gabe, ordezkatzen gaituen hiztegia alboratu gabe, baina ekinez, txikitasunetik eta tinkotasunetik. Umiltasunetik, eta ez inori lekzioak emango dizkiogula sinistuta, lekzio handienak jasotzen ditugunak direlako, inoiz ponentzia bat irakurri gabe etxeko atea beti irekirik izan duen horrengatik, turnolariei salda bero bat eramaten dituztenengatik, montajean a tope, eta garbiketan fin ibiltzen direnengatik.

Eta guk bitartean, gure beroaren erosotasunean, teorizatzen gelditzen gera, irratian iritzia ematen, liburuak irakurtzen, hitzei hamaika buelta ematen eta herria salbatzen, herririk gabe, noski.

Entzun
“Komunean”  -Mikel  Ayllon-

“Komunean” -Mikel Ayllon-

Ez dakit noiz gertatu zen. Memoria ahulekoa naiz, eta, gainera, gero eta gutxiago sinesten dut hasieretan. Izan ere, ia ezer ez baita hasten une zehatz batean. Nahi baduzue, energiarekin edo aberastasun kapitalistarekin bezala gertatzen da beste guztiarekin ere, ez dela sortzen, ez dela hasten, ez dela ahitzen, aldatu besterik ez dela egiten, eraldatu, handitu, txikitu, pilatu, eta ia inoiz ez banatu. Gauza gutxi hasiko dira noizbait, eta hasten den diren gauza urri horiek berehala desagertzen dira, gauza jakina baita, hasten den guztiak bukaera duela.

Esate baterako, dagoeneko ez dut akorduan noiz hasi ginen etxe honetan bizitzen Labrit, Telmo eta hirurok. Ez dakit inoiz hasierarik ere egon zen, ala beti egon garen, nola edo hala, elkarrekin bizitzen.

Bai, badakit, akaso, hausnarketa sakonegia irudituko zaizuela goizeko ordu hauetarako, are pixka bat mistikoa ere bai. Baina, aizue, komuneko tronuan eserita nagoenean, hausnarketa pisuek inbaditzen naute. Harik eta norbaitek komuneko atean kask-kask jotzen duen arte. Gaur Labrit izan da, baina ohi ez bezala, ez zen barrura sartzeko txanda eskatzen ari.

-Irakurri al duzu hau? Jauntxoek kupoaren inguruko akordio surrealista bat sinatu dute, munduko gauzarik liluragarriena dela esan dute eta guk kaka dena irentsi dugu! Nola da posible esaten duten guztia guk hain erraz sinestea?

Serio, nik ez dakit noiz hasi ginen gauza hauekin harritzen, noiz hasi ginen geure buruari halako galdera ergelak egiten. Agian, ez da gauza berria. Akaso, aspalditik geratzen gara ahoa bete hortz halako kontuekin. Igual, oraindik ez gara ohartu beti leku berera begiratzen badugu, beti gauza bera ikusiko dugula. Edo, komuneko tronuan eserita egoteak ematen duen argitasunari esker, garbiago nahi baduzue: ez dakit noiz demontre konturatuko garen, behingoz, arazoa ez dela PNV, arazoa sistema dela.

Jakina, konturatzen ez garen bitartean, hortzez beteko zaigu ahoa gauzak irensteko daukagun gaitasun eta erraztasunaren aurrean. Are gehiago: guk ere gure loria eskuratu nahirik, sistema izatera jolastuko gara, eskolan orri zuriaren gaineko arraina koloreztatzera bezala, beste kolore batez, bale, baina behin ere mugatik atera gabe, irakaslearen onespena eta klasekide guztien irribarrea eskuratzeko.  

Egia esan, nahiko nuke jakin noiz hasi zen gure despistea. Eta jakin nahiko nuke, batez ere, gure despisteak hasiera bat izan zuela ziurtatzeko, horrela, seguru izango duelako amaiera bat.

Ez naiz gauza izan Labriti ezer erantzuteko. Bonba sakatu dut eta, kaka komunzulotik behera desagertzen den bitartean, hantxe geratu da Labrit, komuneko atearen atalasean, harridura aurpegiarekin oraindik, komuneko tronu berriz hutsari begira.

 

Entzun
Aitor  Miguel  (EHBildu):  “FCCk  ez  du  izaera  garbirik;  etekin  ekonomikoak  nahi  ditu,  Gasteizko  hiriaren  gainetik”

Aitor Miguel (EHBildu): “FCCk ez du izaera garbirik; etekin ekonomikoak nahi ditu, Gasteizko hiriaren gainetik”

FCCk badirudi ez duela adostutakoa bete, horren erakusle,bestea beste, kaleratutako bost langileak berriz onartu ez izana. Hori dela eta, mugimendu ezberdinak hasi dira Gasteizko Udalean, alderdi politiko ezberdinen elkarlanetik. Besteak beste, Podemosek, Irabazik eta EH Bildu Gasteizek garbiketa zerbitzuaren kudeaketa zuzena eskatu dute, europako beste udalerri batzuetan egiten den bezala.

EHBildu Gasteiz koalizioko Aitor Miguelekin hitz egin dugu  gurean. Gainera, Gorka Urtaran Gasteizko alkateak irteera bat eman nahi dio egoerari eta honen inguruan hausnartu dugu ARABA HIZPIDEn.

Entzun
“Ikuspegi  desberdinak”  -Jaione  Agirre-

“Ikuspegi desberdinak” -Jaione Agirre-

Aspaldi-aspaldian gertatzen ez zitzaizkidan egoera deseroso bi gertatu zaizkit hiru hilabeteren buruan eta kontatu nahi dizkizuet.

Duela aste pare bat, larunbatero gosaldu ohi dudan tabernan mozkor bat hurbildu zitzaidan komentario matxistak eginez. Alde egiteko eskatu nion, baina bere pentsaeraren arabera nik pozik hartu beharreko esaldiak botatzen zizkidanez eta mozkor egonik, alde egin ordez, nirekin eseri zen mahaian eta alde egiteko berriro eskatu arren, ez zuenez egiten, nik jaiki eta lekuz aldatu beharra izan nuen. Ez zitzaidan gehiago hurbildu. Tabernako jabea ez zen konturatu sukaldean-edo lanean zegoelako eta inguruan zeuden tabernako bezeroek begiratu bai, baina ez zuten ezer egin. Horraino nik bizi izan nuen gertaera matxista desatsegina.

Geroxeago, nire lagunak iritsi zirenean, gertatutakoa kontatu nien eta haietako batek esan zidan, antza, beste neska bati antzekoa egin ziola gizon hark (nik ez nuen ikusi) eta, beraiek barran gosaria eskatzen ari zirela, entzun ziotela tabernako jabeari kexuka “moro” batek molestatu ziola esanez.

Interesgarria iruditu zitzaidan erreakzioak hausnartzea:

  • Niretzat hau gertatu zen: jarrera matxista bat jasan nuen (gizon hura mozkorturik zegoela areagotuta),
  • Beste neskarentzat: “kanpotar” mezpretxugarri batek molestatu zion eta
  • Ingurukoek begiratu egin zuten, baina ez zuten ezer egin, pentsatu nahi dut, hitz hutsetan geratu zelako egoera azkenean (tabernako jabeak izan ezik, bidali egin zuela).

Beraz, argi zegoen, exajeratuz: niretzat garrantzitsuena egoeraren matxismoa zela; beste neskarentzat “kanpotarra” zela hurbildu zitzaiona eta gizarteak plantak egiteko joera daukala, beste aldera begira dagoela eginez (zeren denak zeuden begira).

Ziur naiz nire ikuspegian gauza asko daudela kritikatzeko, eta eskertuko nituzke gehiago ezagutzea.

Nire aldetik, beste bezeroei hau esango nieke: horrelako jarrerak isilik onartzen ditugun bitartean, gehiagotan gertatuko direla eta larriagoak ere izango direla.

Beste neskari lantokian gertatutako bigarren egoera kontatuko nioke (sekula santan horrelakorik gertatu gabea nintzela esan beharra dut, gainera): ikerlari “espainiar” bat etorri zen gure laborategira lanera egun bateko lan zehatza egitera. Bion arteko lehen hizketaldi osoa bularretara begira izan nuen (aurrez aurre geundela “aprobetxatuz”) eta bigarrenean, hori egin ez zezan bere alboan jarri nintzenez, burua jiratu eta ipurdiari begira zegoela hitz egiten aritu zitzaidan. Nola deskribatuko luke egoera oraingo honetan beste neska horrek? Nik garbi daukat berriz ere: matxista (eta, bide batez, ausarta banintz, ez tabernako beste bezeroak bezala, neska horri proposatuko nioke xenofobia puntu hori aztertzea).

Entzun
Izaro  Arbe  (Negeak):  “Elkarrengandik  ikasteko  aukera  izango  dugu  Gazte  Feministon  topaketetan”

Izaro Arbe (Negeak): “Elkarrengandik ikasteko aukera izango dugu Gazte Feministon topaketetan”

Larunbat honetan, Arabako Gazte Feministon topaketak burutuko dituzte Aiaraldean, Amurrion zehatzago. Jai eredua, espazio feministak edo erantzun moldeak jorratuko dituzte egun guztian zehar, eragile feminista ezberdinen esperientziak elkartrukatzeaz gain. Parrandarako tartea ere izango dute eta jardunaldietan parte hartzeko hainbat ohar kontutan izatea garrantzitsua da.

Eguneko lanketan burubelarri dagoen Izaro Arbe gonbidatu dugu gaur gurera, jardunaldien inguruan hausnartzeko, aipatutako oharrak komentatzeko eta egitaraua azaltzeko.

Entzun
“Akordioa  -IbanZaldua-

“Akordioa -IbanZaldua-

2352. urteko maiatzean gaude. Madrileko parlamenturako hauteskundeak egin berri dira, eta egoera bereziki zaila da, botoa oso zatituta suertatu delako eta konbinaketa gehienak ez direlako nahikoak gobernu sendo bat osatzeko. Azkenean Comunión Errejonista, Partido Socialista Robótico Español, Ciudadanos y Ciudadanas eta Unión de Centro Democráticoren arteko lauko koalizio ez-egonkor batek izendatu du presidentea, eta, horrek, ministroen kontseilua. Hala ere, gobernuak ez dauka gehiengo absoluturik Gorteetan, eta legegintzaldia oso gorabeheratsua izango da.

         Eskerrak aurrekontuen eztabaida iritsi denean Euzko Alderdi Jeltzalea prest agertu dela negoziatzeko eta bere bost diputatuen boto ezinbestekoak gobernuaren zerbitzura jartzeko. Pixka bat harrigarria izan da, gobernu-koalizioa osatu zenean EAJko ordezkariak, Ahmed Gametxogortak, sekulakoak bota zituelako haren kontra –“Halako diskurtso atzerakoi eta arduragaberik ez dut sekula entzun parlamentu honetan, eta Euskadiri buruz, gainera, ez du hitz bakar bat ere esan presidentegaiak…”–, eta Iñigo Urkullu lehendakariaren seigarren klona ere, bere ohiko zuhurtasunarekin baina, nahikoa mesfidati agertu zen, hasiera batean behintzat.

         Zorionez, aurrekontuak onartuak ez izatearen arriskuaren aurrean, gobernu zentrala kikildu, eta jeltzaleen eskakizun guzti-guztiei ameto eman zien. Horrela, kupoaren negoziazioa, 2282tik estankatuta zegoena, berrartu egin zuten alde biek, eta bozkatzeko unea iritsi zenean hain zegoen aurreratuta ezen jeltzaleek, akordioa ixteko puntu gutxi batzuk argitzea falta bazen ere, aurrekontuei baiezkoa ematea erabaki baitzuten. Horretaz gain, bi aldeen arteko desadostasunak ordainketen atzerapenei buruz, 2019tik arrastatzen zirenak, konpondu, eta gobernuak Eusko TeknoJaurlaritzari zor zizkion zazpiehun mila bilioi pezetak itzuliko zizkiola agindu zion. Horretaz gain, negoziazioetan, ustekabean, 600 borroka-ziborg berrien promozio bat lortu zen Ertzaintzarentzako, eta Abiadura Handiko Trenaren azkenaurreko tarteentzako finantzaziorako behin behineko konpromisoa (epe ertainera begira beti ere).

         Kartzela-politikaren transferentzien auzia eta preso gaixoen sorterriratzea negoziazioen agendatik kanpo geratu ziren, beste behin. Baina, hala ere,  Gametxogorta diputatuak azpimarratu duen bezala, “Esan genuen konplexurik gabe negoziatuko genuela eta Euskadiren interesak gauza guztien gainetik jarriko genituela. Akordio ona da Herri honentzat eta herritar guztientzat. Akordioak aurrerabidea ekarriko du, enplegua eta esklabotza subliminala hobetuko ditu, eta Euskadiko txoko guztietara iritsiko da. Gu oso pozik gaude akordioarekin. Ahaleginak merezi izan du eta gure aldetik oso adi egongo gara akordio hau osorik bete dadin”.

Entzun
Izaskun  Goienetxea  (Askapena):  “Eskuratu  nahi  dugun  burujabetza  lortzeko,  internazionalismoa  da  tresna  eraginkorrena”

Izaskun Goienetxea (Askapena): “Eskuratu nahi dugun burujabetza lortzeko, internazionalismoa da tresna eraginkorrena”

30 urte Askapena Euskal Herriko erakunde internazionalista jaio zenetik. Zarautzen egin zuten euren lehenengo asanblada 1987an, eta 30 urteren ondoren, orduko eta gaurko Askapenako militanteak. Urteak pasa arren Euskal Herri  sozialista, feminista, euskaldun eta internazionalista baten alde borrokan jarraitzeko deia egin dute, brigadak, hitzaldiak, formakuntzak edota ekimen ezberdinak hartuz oinarritzat horretarako.

Erakunde <internazionalistako izaskun Goienetxearekin hitz egin dugu ARABA HIZPIDEn, iraganaz, orainaz, eta etorkizuneko erronken inguruan. urriaren 7an, 30. urteurrena ospatzeko jaialdia ospatuko dute Berriozarren.

Entzun
51 orrietatik 2 orria12345...Azkena »

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies