Bloga

Beste urte batez, Errigorak bere udazkeneko kanpaina abiatu du. 2013an egin zuten Euskarari Puzka kanpainaren lehen edizioa, eta ordutik milaka etxetara eraman dituzte Nafarroa hegoaldeko produktuez osatutako saskiak. Saskiak banatzeaz gain, Euskarari Puzka kanpainaren bidez bultzada eman nahi diote Nafarroa hegoaldeko euskalgintzari. Izan ere, saldutako saski bakoitzaren balioaren %25a bertako euskara sustatzeko jarduerak finantzatzera bideratzen da.

“Auzolanean euskara sustraitik espaziora” da 2026ko Euskarari Puzka kanpainaren leloa. Aurten, hiru kutxa prestatu dira, kontserbaz, bertako produktu tipikoz, ardoz eta patxaranez osatuak. Prezioa aukeratutako konbinazioaren arabera aldatzen da: Beltza (60 euro), Berdea (65 euro) eta Gorria (70 euro). Saskiak eskatzeko epea azaroaren 12ra arte egongo da zabalik.

Saskiaz gain, egutegi bat ere jarri dute aukeran. Egutegiaren orriek lore haziak dituzte barruan, eta dagokion hilabetean orri bakoitza uretan sartu behar da, haziak ernetzeko, eta ondoren landareak birlandatzeko. Egutegiak hamar euro balio du, eta bildutako diruaren erdia Lodosako ikastola finantzatzera bideratuko da.

Kanpainarekin batera, Aitor Karasatorrek Sustraitik espaziora dokumentala aurkeztu du. Dokumentalak auzolanaren bidez Nafarroa erdi eta hegoaldean nekazaritza ekoizpena eta euskara bultzatzea helburu duen herri ekimenaren ibilbidea jasotzen du. Gasteizen datorren astelehenean aurkeztuko dute, IAKn, 19:00etan.

Gasteizko Itaiak agerraldi jendetsua egin zuen atzo, hiriko taberna bateko komunetan gizon batek hainbat emakumeren irudiak grabatu dituela salatzeko. Itaiak azaldu duenez, erasoak jarraituak eta errepikakorrak izan dira, emakumeak horretaz ohartu eta erasotzaileari aurre egin zioten arte. Erasotzaileak urteetan zehar jarrera matxistak izan dituen arren, kirol esparruan izan duen posizio pribilegiatuaz baliatu da babestua egoteko, eta neska gazteekin lanean jarraitu du inpunitate osoz.

Gertakari hauek ez direla kasu isolatua seinalatu du Itaiak. Izan ere, irudi bidezko erasoak gero eta ohikoagoak dira. Besteak beste, Euskal Herriko hainbat txokotan emakumeen irudi sexualizatuak partekatzen dituzten foroak atzeman dira, eta garraio publikoan, aldageletan, komunetan zein lantokietan ere ematen dira halako erasoak

Era berean, horrelako kasuetan erasotzaileek duten inpunitatea salatu du Itaiak. Erasotzaileek anonimotasunean ezkutatzen dira, eta irudi sexualizatiak partekatzeko foroetan “elkar babestu eta txalotzen dira”, jarrera eta jokabide matxistak normalizatuz.

Bestalde, nabarmendu du erasotutako emakume askok ez dutela gertatutakoaren berri izaten, eta horrek salaketa sozialak zein juridikoak egiteko aukerak mugatzen dituela. Salaketa jartzen den kasuetan ere hainbat oztopo izaten direla azaldu du Itaiak, hala nola frogak baliogabetzea, emakumeen testigantzak zalantzan jartzea edo erasotzailea identifikatzeko zailtasunak.

Hala, emakume langileek jasaten dituzten erasoen erroa zein den mahaigaineratu du Itaiak: “Emakume langileon aurkako horrelako erasoak sistematikoki ematen badira, gizarte honetan subjektu zapaldu eta azpiratuak garelako da: etengabe gutxietsiak, sexualizatuak eta deshumanizatuak”. Gertatutakoa salatzeaz gain, erasotuak izan diren emakumeei babesa eta elkartasuna adierazi die. Erasotzaileen inpunitatearen eta haiek babesten dituzten konplizeen aurka egiteko deia zabaldu dute Itaiako kideek, baita halako egoerak salatzeko plazak betetzekoa ere.

Tentsio handiko goizaren ondoren, sei adingabeko familia bat etxegabetu dute gaur Gasteizko Santsomendi auzoan. Familiak ez du bizitoki alternatibarik, eta etxegabetzearen aurrean ehunka herritarrek elkartasun sare zabala osatu dute, kaleratzea geldiarazteko asmoz. Etxebizitza Sindikatu Sozialistak deituta, dozenaka lagunek gaua eman dute etxebizitzaren inguruan, eta goizean zehar mila pertsonatik gora elkartu dira Los Huetos hiribidearen inguruan.

Ertzaintza 09:30ak aldera iritsi da, eta une horretatik aurrera hasi dira istiluak. Lekukoen eta sindikatuaren arabera, Poliziak bortizki sakabanatu ditu manifestariak, borrak eta foam jaurtigailuak erabiliz. Kargak hainbat orduz luzatu dira, eta inguruko kaleetara hedatu dira. Gutxienez lau pertsona atxilotu dituzte, horietako bat adingabea, eta dozenaka zauritu izan direla salatu du Etxebizitza Sindikatu Sozialistak.

Kanpoaldean karga polizialak gertatzen ari ziren bitartean, hainbat lagunek atarian eta etxebizitza barruan eutsi diote erresistentziari. Ertzaintzak atariko sarbideak hartu, barruko pertsonak banan-banan kanporatu eta familiaren etxebizitzaraino iritsi da. Eguerdi partean, segizio judiziala bertaratu ondoren, kaleratzea gauzatu dute. Familiako kideek 13:00ak pasata utzi dute etxebizitza.

Zortzi urtez inguru bertan bizi ondoren, kalean geratu dira, eta instituzioek ez diete alternatibarik eskaini. Etxegabetuek eskerrak eman dizkiete mobilizazioan parte hartu duten herritarrei, Etxebizitza Sindikatu Sozialistari eta Abendaño zein Miguel de Unamuno ikastetxeetako hezkuntza komunitateei, jasotako babesagatik.

Goizeko etxegabetzearen ostean ere tentsioak bere horretan jarraitu du auzoan. Horren aurrean, Etxebizitza Sindikatu Sozialistak mobilizazioa iragarri du arratsalderako. 19:00etan manifestazioa abiatuko da Andre Maria Zuriaren plazatik, etxebizitza eskubidearen alde egin eta goizean zehar izan diren karga polizialak eta errepresioa salatzeko.

Jardunaldiak antolatu dituzue datorren astebukaeran Gasteizen. Zer gai izango dituzue hizpide egun horietan?

Larunbat goizean inperialismo atlantistaren eta potentzia emergenteen arteko norgehiagoka aztertzen hasiko gara, bai eta honek munduko herri langile ezberdinei eskaintzen dizkien agertokien inguruan solastu. Segidan, faxismoa eta inperialismoaren arteko loturak izango ditugu aztergai.

Arratsaldean, Europako alderdi sozialdemokratek bizi dugun militarizazioaren aurrean jokatzen duten papera izango dugu hizpide eta ondotik, inperialismoak jazartutako hiru herrialde ezberdinetako mugimendu iraultzaileetako kideak izango ditugu gurean, zehazki, Kolonbia, Libano eta Filipinasekoak.

Igandean, Amerikako Estatu Batuen estrategia geopolitikoa aztertuko dugu, bereziki honek Latinoamerikan duen eraginean zentratuz. Azkenik, eta jardunaldiak ixteko, Euskal Herriko mugimendu iraultzaileak internazionalismoaren aferan dituen indargune, gabezi eta erronkak mahaigaineratuko ditugu.

Kapitalismoa krisian dagoela diozue. Zergatik diozue hori eta non kokatzen duzue arazoaren erroa?

Bere joera intrintsekoek bultzatuta, kapitalismoak berezkoak ditu krisiak, hauek ziklikoki gertatzen direlarik. Horiei aurre egiteko, bere burua berrasmatu eta garai historiko bakoitzeko baldintzen arabera, egiturazko aldaketak bultzatu izan ditu, irtenbide gisa.

Bloke sozialista desagertu zenetik, azken hiruzpalau hamarkadak AEBen eta oro har inperialismo atlantistaren hegemoniak ezaugarriturik egon dira. Azken urteetan ordea, potentzia emergenteen agerpenak eta zenbait herrialderen inperialismoaren aurkako borrokak mendebaldar hegemonia hau kolokan jarri dute. Horrela, potentzia inperialistek orain arte irabaziak pilatzeko izandako baldintza materialak murriztu dira eta horrek bete-betean eragiten du hauen kapital metaketa gaitasunean.

Non ikus daiteke krisiaren eragina Euskal Herrian?

Mendebaldeko inperialismoaren parte diren heinean, euskal burgesia eta espainiar zein frantziar estatuak ere botere ekonomiko galera hori pairatzen ari dira. Horren aurrean, eta irabaziak bermatzeko helburuarekin, langile klasearen esplotazio egoeran sakontzen dihardute. Ikusi besterik ez dago erregaien zein elikagaien prezioen igoera, etxebizitza lortzeko ezintasuna, industria enpresen itxiera eta kaleratze masiboak, askatasun politikoen murrizketa, mugimendu politiko iraultzaileen aurkako jazapenaren areagotzea…Horiek guztiak bere mozkinei eutsi nahi dien burgesiaren dominazioaren adierazpenak dira.

Zer harreman dago faxismoaren eta inperialismoaren artean?

Inperialismoak, bere hegemoniari eusteko mekanismo anitzak jartzen ditu martxan. Mendebaldeko herrialdeetan, urte luzez ongizate estatuak garatu izan ditu, bertako langileriaren oinarrizko beharrizanak nolabait asetuta, honen bultzada iraultzailea itzaltzeko. Alabaina, arestian aipatu dugun mendebaldeko inperialismoaren hegemonia galera, halabeharrez, eragina izaten ari da langileriarengan. Honen bizi baldintzen kaskartzearen aurrean, inperialismoak gizartearen faxistizazioa bultzatzen du, langileengan arrazakeria eta ideia autoritario zein erreakzionarioak gara daitezen. Modu honetan, langileriak estatuek aurrera eramaten duten biolentzia inperialista guztia begi onez ikustea bilatzen dute, beren botereari eusteko.

Zer paper jokatzen dute estatuek gaur egungo krisi egoeraren aurrean?

Estatuek paper determinantea dute kapitalismoaren krisiari aurre egin eta statu quoa bere horretan mantentzeko prozesuan. Gurean bi estatu inperialistek okupatuta gaude. Hauek burgesiaren botere ekonomiko eta politikoa eskura duten medio guztien bitartez mantentzen saiatzen dira. Estatuak, langile klasearekiko zapalkuntza bermatzeko burgesiak duen oinarrizko eraikuntza dira. Batetik, esparru ekonomikoan, langile klasea geroz eta gehiago estutzen dute, honen pobretze eta prekarizazioan sakonduz. Bestetik, estatuko aparatu juridiko eta polizialak erabiltzen dituzte, beren nagusitasuna kolokan jar dezakeen mugimendu iraultzaileen aurkako errepresio sistematikoa sustatuz. Azkenik, esparru ideologikoari dagokionez, langileriaren kontzientzian eragiten dute, komunikabide zein hezkuntzaren bitartez alienazioa bultzatuz eta klase zapaltzailearen diskurtso eta errelatoa zabalduz.

Zer espero duzue jardunaldi hauetaz?

Egungo testuinguru internazionalari so eginda, azken urteetan, aldaketa kualitatibo esanguratsuak ikusten ari gara. OTANek Errusiaren aurka Ukrainian abiatutako gerraren porrota, Frantziar inperialismoaren aurka Saheleko hainbat herrialdetan hasitako prozesu subiranistak, Palestinan azken hiru urteetan ikusitako altxamendu iraultzailea, Iranen edo Yemenen inperialismoaren eta sionismoaren aurkako borroketan lortutako garaipenak…Horren guztiaren aurrean, Euskal Herrian ere inperialismoaren aurkako borroka biderkatzeko hautua egiten dugu eta hortaz, Euskal Herri Langileari begirako lanketa ideologikoa egitea da gure helburu nagusia. Langileriari erreminta diskurtsiboak eskaintzeko eta honen kontzientziazio prozesuan gure ekarpena egiteko.

Gaur bildu dira Amurrion Tubos Reunidos enpresako administrari konkurtsala eta sindikatuen ordezkariak konpainiaren etorkizunari buruz aritzeko, baina batzarrak ez du inkognita gehiegi argitu. Izan ere, langileei ez diete oraindik azaldu zeintzuk diren eskaintzak egin dituzten enpresak, ezta proposatu dituzten lan eta enplegu baldintzak ere.

Administrariak aurreratu du hurrengo astetik aurrera has daitezkeela bilerak interesdunekin eta orduan jarri ahal dizkiotela izenak eskaintzei, baina zenbait langile erakundek zalantzan jarri dute hori gertatuko denik, ez baitute horren beharrik salmenta prozesuak aurrera egin arte. Izan ere, azken eskaintzak abendu hasieran egingo dituzte eta orduan bai, akordioa beharko dute alde sozialarekin.

Likidazioa egikaritzeko arduradunek erantsi dute saiatzen ari direla Euskal Herrian dauden unitate produktibo guztiak aldi berean saltzen eta Trapagako lantegia soilik eskuratu nahi dutenei esan diete prozeduratik kanpo gera daitezkeela.

Edonola ere, ez dute sindikatuen galderak modu argian erantzun. Adibidez, itaun dute zer gertatuko den eskaintza ekonomiko handia egiten duenak soilik Meatzaldeko azpiegitura erosi nahi badu, eta administrazio konkurtsalak ez du jarrera irmorik erakutsi.

Urriko soldata bermatuta

Administrari konkurtsalak aipatu du ez dutela arazorik espero urriko soldata kobratzeko, baina ez daki puntual helduko diren edo egun gutxi batzuk beranduago.

Halaber, enpresako kudeatzaileek azaldu dute eskariak jasotzen ari direla, baina finantzazio arazoek oztopatzen dutela lehengaiak erostea eta ekoiztea, ez baitago likidezia nahikorik eta hornitzaileek aurretik kobratzea exijitzen dute.

SEPIren oztopoa

Tubos Reunidoseko administrariak erantsi du egoera bideratzeko traba handia izaten ari dela SEPI. Gogoratu beharra dago 100 milioi baino gehiagoko zorra duela multinazionalak erakunde horrekin eta ez duela onartu ez diru hori barkatzea ezta kapitalizatzea ere. Hortaz, salmenta baldintzatzen duen aldagai handia da SEPIrena, zer egingo duen adierazi arte behintzat.

SEPIren oztopoaren aurrean, ELA sindikatuak aldarrikatu du Espainiako Gobernuaren inplikazioa, gogoratuta erakunde publiko horrekin dagoen zorrak izugarri baldintzatzen duela operazioaren bideragarritasuna: “Zorra 300 milioi euro ingurukoa da. 170 milioi 2008an akziodunei justifikaziorik gabe banatzetik datoz, eta beste 112,8 milioi (gaur egun ia 150 milioi) 2021ean SEPIri emandako kreditu batetik datoz. Gogoratu behar da urte hauetan SEPIrekiko zorra handitu egin dela pilatu diren interes izugarrien ondorioz, mailegua sinatzean IBOR indizea baino %9,5era arteko interesak aurreikusi baitzituzten, hau da, merkatukoa baino askoz interes tasa handiagoa”.

Bide batez, langile erakundeak azpimarratu du egungo egoera zuzendaritzaren kudeaketa eskasaren emaitza dela eta Langraitzen dagoen lantegia ere konponbidearen barruan egon behar dela, 60 behargin baitaude bertan.

LABek, bere aldetik, ziurtatu du prozesuaren jarraipen estua egingo duela eta bere interes handiena dela enpresa erosleak industria proiektu sendoak hartzea bere gain. Hau da, jarduera guztia eta enplegua bermatzea. .

Horrez gain, sindikatuak Eusko Jaurlaritzari gogorarazi dio konpromisoa hartu zuela hurrengo jabeari eta inbertsoreei laguntzeko, eta gaineratu du babes hori enpleguaren bermearen eskutik heldu behar dela, langileek ez dezaten ordaindu zuzendaritzak eragindako egoera: “Laguntza horrek industria-jarduerarekiko, enpleguarekiko, lantegi guztien etorkizunarekiko eta langileekiko konpromiso argiak izan behar ditu atzean. Ezin da dirua jarri eta gero plantillari ondorioak ordaintzen utzi. Bermeak zehatzak izan behar dira, eta bete egiten direla egiaztatzeko modua egon behar da”.

ESKren oharra

ESK sindikatuak ere prentsa oharra zabaldu ELA eta LABen bide beretik. Langile antolakundeak errepikatu du jarduera industriala, Trapaga, Amurrio eta Langraitzeko azpiegituren jarraipena, enplegua eta inbertsioak bermatuko dituen eskaintzak izan behar duela lehentasun osoa.

Bestalde, salatu du enpresak jasotzen dituen eskaerak Ameriketako Estatu Batuetatik sartzen ari direla eta horrek talka egiten duela zuzendaritzaren kontakizunarekin, honek aipatu baitzuen konpainiaren arazo nagusietako bat muga-zergak zirela.

SEPIri dagokionez, sindikatuak jakin nahi du erakunde publikoak benetan baloratu duen enpresaren akzioduna izatea eta exijitu du argitzea zer egin den maileguan hartutako diruarekin eta nora joan den.

Gasteizko Santa Maria Plazan, Aske antolakundeak prentsaurreko bat egin du gaur. Bertan, pasa den larunbatean atxilotutako pertsonei elkartasuna adierazi eta “muntai polizial zein mediatikoa” salatu dute. Atzo Auzitegi Nazionalean epaituak izan ziren 34 eta 22 urteko gazteak eta besteak beste “talde terrorista bateko kideak izatea”, “bake publikoaren aurkako atentatua” eta “armak eta lehergailuak fabrikatzea eta horiek edukitzea” egozten diete.

Irailaren 26an identifikatuak izan ziren Eskoriatzan kontrol batean. Aske antolakundeak azaldu du, kontrol horretan Ertzainek “denbora luzez, bai autoa, bai haiek miatu ondoren gainean zutena kenduta aske utzi zituztela”. Bingen Zupiriak gaur azaldu du momentu hartan ez zirela atxilotuak izan “ez zirelako deliturik egiten ari”.

Pasa den larunbatean, beraien burua aurkeztu zuten bi gazteek Irungo ertzain etxean eta bertan atxilotuak izan ziren. Handik Auzitegi Nazionalera bidali zituzten eta epailearen aurretik pasa ziren atzo. Bertan, terrorismo delituak leporatu eta behin behinean espetxeratu dituzte.

Abokatuaren adierazpenak

Argiak jasotako adierazpenetan, Aratz Estonba abokatuak espetxeratzea “erabaki oso-oso larria” dela salatu du, “egiteko moduengatik eta suposatzen duenagatik”. Bere ustez, epailearen jardunbidea “bitxia” izan da, ez baititu aldeen argudioak balioztatzeko “bi minutu ere” hartu. “Fiskalak espetxeratzearen alde egin du, gu aurka, eta epaileak deblauki, jarraian jakinarazi du espetxeratze agindua”. Fiskalaren argudiategia ere “oso larritzat” jo du, eta “berriro ere antolakuntza politikoaren aurkako eraso baten aurrean” gaudela eta borroka moldeak kriminalizatu direla azpimarratu du. Adibide gisa, estintoreak pinturaz betetzen erakusten duen bideo bat aipatu du. fiskalak bideo hori erabili du akusatuek armak dituztela esateko.

Barne Sailak ziurtatu du akusatuek indar polizial ezberdinen inguruko informazioa zutela. Horren inguruan, Aratz Estonba abokatuak, Argiari azaldu dio, atxilotuetako batek ustezko polizia infiltrazioen inguruko ikerketak egiten ari zirelako zuela informazio hori. “Deklarazioan, gure defendatuetako batek azaldu du kontrolaren egunean hainbat herritan egon zela hainbat bilera egiteko, hala nola abokatu, kazetari eta herri mugimenduetako kideekin hitz egiteko, detektatuta zituzten ustezko [Poliziaren] infiltrazio batzuk kontrastatu eta nola argitaratuko pentsatzeko. Gure defendatuetako batek hori azaldu du, eta horregatik espetxeratu dute”.

Aske antolakundearen salaketa

Aske antolakundeak salatu du larunbatetik ona, Espainiako Estatuko hedabideek “kanpaina mediatiko bortitza jarri dutela martxan”. Gaineratu dute, atxilotuen informazio pertsonala eta kontrolean ateratako argazkiak zabaldu eta “Jardun Koordinadoraren aurkako gezurrez beteriko akusazio larriak” egin dituztela. Gaur bertan, Bingen Zupiriak, Jardun jarki eta Aske izan ditu jopuntu. Azaldu duenez, talde hauek “ez dira ageri erakunde publikoen erregistroetan” eta hori “ikertu beharreko kontua” da.

Askeren arabera, balio gabeko frogak erabili dituzte “armak eta lehergailuak fabrikatu eta edukitzea” edo “talde terrorista bateko kidea izatea” egozteko. Froga gisa estintoreak pinturaz nola betetzen diren erakusten duen bideoa soilik erakutsi dutela argudiatzen dute. Abokatuek diotenez, “akusatuei defentsarako aukerarik ez zitzaien eman”, eta “presio mediatikoaren eraginez epaileak saioa hasi aurretik zuen erabakita espetxeratzea”.

Asketik salatu dute, senideei, “Soto del Real eta Alcaláko espetxeetara eramango zituztela” esan zietela. Atxilotuetako batek Extremeratik egindako dei batekin jakin dute ordea hori gezurra dela. Beste atxilotuaren berririk ez dute oraingoz. Egoera hau “atxilotu eta ingurukoen artean ezinegona eta sufrimendua eragiteko baliatu dutela” salatu dute. Bukatzeko, “muntai polizial eta mediatiko” honen helburua, “militantzia politikoa kriminalizatu eta gizartean izua zabaltzea” dela diote.

Hapoel Tel Aviv eta Maccabi Tel Aviv Israelgo saskibaloi taldeek Baskoniaren aurka jokatuko dute azaroaren 17an eta abenduaren 4an, hurrenez hurren, Gasteizko Buesa Arenan. Palestinarekin Elkartasuna Plataformak partida horiek bertan behera uzteko eskatu du, eta Israelen aurkako boikoterako deia egin du.

Plataformak salatu du Israelek historikoki kirola erabili duela bere irudia zuritzeko eta palestinarren aurkako krimenak normalizatzeko. Horren harira, gogorarazi du Israelek palestinarren aurkako genozidioarekin aurrera jarraitzen duela, baita eskualdeko beste herri batzuei eraso egiten ere. Era berean, salatu du hedabideek eta instituzioek Palestinako egoerari buruz hitz egiteari utzi diotela, edo, hitz egiten dutenean, “existitzen ez den bake-prozesu bat” aurkezten dutela.

Plataformaren arabera, Israelek nazioartean bere burua legitimatzeko eta harreman instituzionalak, ekonomikoak eta militarrak sendotzeko erabiltzen du kirola. Zentzu horretan, Hapoel eta Maccabik Israelgo Estatuaren “kirol-enbaxadore” gisa jarduten dutela salatu du, eta bi taldeek Israelgo armadarekin harremanak dituztela salatu du Palestinarkein Elkartasunak: “ezin ditugu bereizita ulertu partida horiek jokatzearen aurkako borroka eta Israelekin harreman oro eteteko borroka”.

Plataformak partidak ahalbidetzen dituzten hainbat eragileren erantzunkizuna seinalatu du. Euroligari dagokionez, Israelgo taldeei txapelketan parte hartzen uztea erabaki politikoa dela adierazi du, eta Baskoniak partidak jokatzeari uko egin diezaiokeela gogorarazi du. Azaldu dutenez, hainbat bilera egin dituzte saskibaloi taldeko zuzendaritzarekin, baina taldeak ez du neurririk hartu.

Bestalde, Eusko Jaurlaritzak, Arabako Foru Aldundiak eta Gasteizko Udalak partidak geldiarazteko aukerak dituztela adierazi du Palestinarekin Elkartasunak. Azkenik, Israelekin harreman politiko eta ekonomikoak mantentzea ere kritikatu du.

Gauzak horrela, Palestinarekin Elkartasunak antolatzen eta mobilizatzen jarraitzeko beharra azpimarratu du. «Ezin dugu onartu Israel normalizatuko duen ekimenik, ez Gasteizen, ez Euskal Herrian, ez inon», adierazi du.

Azkenik, talde sionisten aurkako partidak bertan behera uzteko exijitu du, eta datozen asteetan iragarriko dituzten mobilizazioekin eta ekimenekin bat egiteko deia luzatu du.

Mariturri auzoko lau bloketan banatutako 96 etxebizitzetako maizterrek urteak daramatzate beren etxebizitzen jabeen gehiegikeriak jasaten: lehenik, La Caixarenak, eta orain, Madrilen egoitza duen Farley inbertsio-funtsarenak. 2023Tik aurrera, bizilagunak Etxebizitza Sindikatu Sozialistarekin batera antolatzen ari dira egoerari aurre egiteko. Besteak beste, abusuzko klausulak, etxebizitzen egoera txarra, etxebizitzak uzteko presioak, kontratuak berritzeari uko egitea eta etxegabetze-arriskua salatu dituzte.

La Caixaren Obra Sozialak 2013an inauguratu zituen lau blokeak, «alokairu eskuragarria» programaren barruan. Ordutik, La Caixa hainbat estrategia erabiltzen hasi zen prezio baxuan eskuratutako higiezinei errentagarritasuna ateratzeko.

2025ean, bizilagunek modu ez-ofizialean jakin zuten La Caixak lau blokeetako etxebizitza guztiak Farley ITG S.L. enpresari saldu zizkiola. Enpresa horren jarduera nagusia beste sozietate batzuetako partaidetzak eskuratzea, edukitzea, administratzea eta kudeatzea da; hau da, aktiboak kudeatzeko erabiltzen den sozietate mota bat da. Horrek adierazten du etxebizitza horien atzean inbertsio-funts bat dagoela. Orduan jakin zuten Básico Living enpresa arduratuko zela aurrerantzean etxebizitzen kudeaketaz, eta harekin jarri beharko zirela harremanetan.

La Caixak eta Farley ITG S.L. enpresak hainbat estrategia erabili dituzte etxebizitza horietatik ahalik eta errentagarritasun handiena lortzeko. Hasiera batean, La Caixak maizterrei jakinarazi zien alokairu-kontratuek etxebizitza erosteko aukera ematen zietela, baina gerora aukera hori ukatu zien. Bestalde, jabeek uko egin diote maizterren alokairu-kontratuak berritzeari, etxebizitzak prezio altuagoan saltzeko edo logelaka alokatzeko asmoz.

La Caixak eta, ondoren, Farleyk, beren irabaziak handitzeko, higiezinen eta instalazioen mantentze-gastuak murriztu dituzte. Blokeetako eremu komunak eta hornidura-instalazioak egoera txarrean egon dira; matxurak konpondu gabe utzi dituzte, edo maizterrei eskatu diete konponketen ardura beren gain hartzeko. Gainera, bizilagunek salatu dute ia ezinezkoa dela kudeatzaileekin harremanetan jartzea erreklamazioak egiteko. Hainbat bizilagunek hezetasun-arazo larriak dituzte etxebizitzetako hormetan eta sabaietan.

Etxebizitza Sindikatu Sozialistak maizterren kontratuetan abusuzko klausulak aurkitu dituela salatu du. Besteak beste, ondasun higiezinen gaineko zerga maizterrek ordaindu behar izatea, nominak CaixaBanken helbideratzera behartzea eta alokairuaren prezioa justifikaziorik gabe igotzea aipatu ditu.

Mariturriko bizilagunak, Etxebizitza Sindikatu Sozialistarekin batera, 2023tik ari dira borrokan. 2025ean, auzitegietara jo zuten aipatutako abusuzko klausulak salatzeko eta horien ondorioz ordaindutako dirua berreskuratzeko.

Orain, Farleyk posta elektronikoz jakinarazi die ez dizkiela alokairu-kontratuak berrituko. Etxebizitza Sindikatu Sozialistak azaldu duenez, ez da etxegabetze-agindurik eman, eta ez zaie kontratu berri bat negoziatzeko aukerarik eskaini. «Farleyk badaki dagozkion luzapenak aplikatzeko legezko oinarriak daudela, baina, hala ere, bizilagun askori presioa egiten ari zaie etxebizitzak kontratuak amaitzen diren egunetan utz ditzaten», salatu du sindikatuak.

Egoera horren aurrean, La Caixa eta Farley bezalako espekulatzaileen desjabetzea aldarrikatu dute, eta etxebizitza oinarrizko eskubidea dela azpimarratu dute.

Trebiñuko eta Argantzongo udalek atzo onartu zuten Espainiako Ministroen Kontseiluari baimena eskatzea herritarrei galdetzeko ea lurraldea Araban integratzeari buruzko herri kontsulta bat egin nahi duten. Argantzongo udala osatzen duten ordezkari guztiek baiezkoa eman diote proposamenari. Trebiñun, PPko bi zinegotzik ezezkoa eman duten arren, proposamena aurrera irten da aldeko zazpi bozkekin.

Proposamen hau Trebiñuko Enklabea Araban Integratzeko Mahaitik irten da eta helburua galdeketa egiteko baimena lortzea da. Galdeketa ordea ez da Araban integratzeko herri kontsulta egiteko izango, herritarrei galdetuko zaie ea Trebiñuko Enklabea Araban integratzeko galdeketa egin nahi duten.

Galdeketa modu honetan planteatu da udalek ezin dutelako zuzenean eskatu Araban sartzea. Horretarako, Trebiñuk eta Argantzonek, Burgosko Diputazioaren eta Gaztela eta Leongo Juntaren oniritzia behar dute. Erakunde hauek ez dute baimenik eman galdeketa hori gauzatzeko eta beraz galdeketa egiteko galdeketa egitea da geratzen den aukera bakarra.

Trebiñu Arabaren parte izatea aldarri historikoa da. 1998an egin zuten herri kontsultan ikusi zen herritarrek Arabaren parte izan nahi zutela baina oztopo instituzionalek bide hau blokeatzen jarraitu dute. Atzokoa borroka honetan eman den beste urrats bat da, Burgosko Diputazioaren eta Gaztela eta Leongo Juntaren blokeo posizioa mugiarazi nahi duena herritarren nahia bete ahal izateko.

Gasteizko Sansomendi auzoko familia batek, bi helduk eta sei adingabek osatutako familia batek, etxegabetze bati aurre egin beharko dio datorren urriaren 23an. Etxean urteak eman ondoren, alokairu kontratua eteteak familia osoa kalean uztearekin mehatxatzen du. Bizitoki-alternatiba baten bila urtebete daramaten arren, familiak ez du lortu alokairuko etxebizitza bat aurkitzea.

Etxebizitza Sindikatu Sozialistak hilabete darama familiarekin antolatuta. Atzo, familiarekin batera, gizarte zerbitzuetan izan ziren Sindikatuko kideak, etxegabetzearen berehalakotasunaren aurrean bizitoki aukera bat eskatzeko. Hala ere, PSOEk eta EAJk gobernatzen duten Gasteizko Udalak ez dio irtenbiderik eskaini familiari. “Etxegabetzearen egunerako alternatibarik ez diote eskaini, soilik apartamentu turistikoen eta jabe partikularren zenbakiekin lista bat eman diete haiek deitu dezaten”, seinalatu du Etxebizitza Sindikatu Sozialistak.

Aurreko astean bezala, hezkuntza komunitatea etxegabetzeen aurka mobilizatu da. Izan ere, kaleratze arriskuan dauden adingabeak Abendaño eta Unamuno ikastetxeetako ikasleak dira. Alde batetik, Gasteizko IASek deituta, ikasleek asanbladak egin dituzte hamar ikastetxetan. Asanblada egin eta gero, Unamunoko ikasleek ikastetxeko atea blokeatu dute, eta etxebizitza eskubidea aldarrikatu dute. Bestetik, Unamunoko irakasleek ere agerraldia egin dute, eta datorren asteko etxegabetzea salatu eta ikasleen etxebizitza eskubidea aldarrikatu dute.

Etxebizitza Sindikatu Sozialistak PSOEk eta EAJk osatzen duten Gasteizko Udal taldearen faltsukeria salatu du. “Bi alderdiek etxebizitza diskurtso publikoen erdigunean jartzen duten bitartean, ehunka etxegabetze gauzatzen ari dira hirian”. Familia zaurgarriei modu sistematikoan bizitoki alternatibak ukatzen zaizkiela salatu du Sindikatuak, baita udalaren jabetzako etxebizitzetatik kanporatzen direla ere.

PSOEk etxebizitzaren krisiari irtenbidea emango dion eragile gisa aurkezteko egin duen saiakera salatu du Sindikatuak. PSOEk onartutako dekretuak “langile klasearen interesen aurka doaz, espekulazioa zuzenean finantzatzen baitute”, adierazi dute Sindikatuko kideek.

Etxebizitza Sindikatu Sozialistak gogorarazi du etxebizitza-sindikatuak direla familiei babesa eta aholkularitza juridikoa eskaintzen dietenak, baita gizarte-zerbitzuen aurrean haien interesak defendatzen dituztenak ere. Era berean, nabarmendu du sindikatu horiek kalean mobilizatzen direla, etxegabetzeen aurrean familien etxebizitzak defendatzeko. Bide horretan, antolatzeko eta borrokatzeko deia egin du, eta datozen egunetarako hainbat deialdi iragarri ditu:

• Urriaren 16an, ostirala, 19:00etan: etxegabetzeari erantzuna emateko asanblada, Venezuela 10 helbidean.
• Urriaren 20, asteartea, 19:00etan: elkartasunezko argazki masiboa, hainbat gizarte-eragilerekin batera, Lakuako gizarte-etxean, futbol-zelaiaren sarreran, aparkalekuaren aurrean.
• Urriaren 23an, ostirala, 9: 30ean: etxegabetzeari aurre egiteko mobilizazioa, Avenida de los Huetos 28 helbidean.