Arabako goxogileak edo konfiteroak
Errege egunean opila jateko ohitura handia dago, nahiz ez den nire kasua, osagairen batek kalte egiten didalako, agian fruitu melatuak edo konfitatuak ote dira?. Hala ere, interesgarria iruditu zait, aitzakia moduan ondo etorri baitzait Gasteizko gozogileei buruz hitz egiteko.
Aspaldi, karrera garaian hiru ikaskide eta lagun klaserako lan bat egiteko elkartu ginen eta txokolatea maite genuenez, gozogintzaren historiari buruzko lana egitea erabaki genuen eta, nola ez, espero ez genuena topatu genuen.
Batetik, iturriak begiratuta, zaila zen batzuetan, etxeko tresneria eta lanerako tresneria bereiztea gozogileen artean, ikerketa zailtzen zuena. Bestetik, gure harridurarako txokolatea XIX. mendearen hasieran iritsi zen gozogintzaren “izarra” izatera Araban. Eta aurretik? XVIII. mendean Gasteizko gozogile edo konfiteroak oso pertsona eta gremioko kide aberatsak ziren. Prestatzen zuten produktua eta aberats egin zituena, fruitu melatuak edo konfitatuak ziren. Gortera saltzen zuten eta horrek haien garrantzia handitu zuen.
XIX. mende hasieran ordea, aldaketa gertatu zen. Txokolatea nagusi bihurtu zen gozogintzan eta hainbesterako aldatu zen ordura arteko gozogileen gremioaren izaera, gaur egun fruitu melatuak “Aragoiko fruituak” bezala ezagutzen ditugula, Araban bertan. Aldaketaren arrazoia ikertu gabe dago oraindik. Dena den, bitxikeria dirudi, baina XX. mende bukaera arte iritsi ziren gozodendak sortu ziren txokolatearekin, Hueto gozodenda lehenetakoa (gaur egun desagertua dena), esate baterako.
Gozogileen gremioa aldatu egin da eta gozo denda tradizionalak (baita txokolatera igaro zirenak ere), galtzen joan dira, zoritxarrez. Gutxi batzuek aurrera egin dute eta, badirudi, garai berrietara egokitzea lortu dutela (hori espero dugu behintzat, zeren bestela gure ondarearen zati bat galduko dugula uste baitut). Horietako baten izena, egiten dituzten pastel txiki famatuak egiteko erabiltzen den “choux” orearen izenetik etorriko da? Horra beste hipotesi bat ikertu beharrekoa, ezta?
Gure artisauek ere herria egiten dute, ez ditzagun galdu.
Hala Bedi babestu nahi duzu?
Hala Bedin proiektu komunikatibo libre, komunitario eta eraldatzailea eraikitzen ari gara. Egunero, ehundaka gara proiektuan parte hartzen dugun pertsonak, eragiten digun errealitatea behatuz eta hura eraldatzen saiatuz, herri mugimenduekin batera.
Gure edukiak libreak dira, inork ez digulako agintzen zer argitaratu dezakegun eta zer ez. Eta eduki hauek dohainik eta modu libre batean zabaltzen ditugu, hedapena, elkarbanatzea eta eraldaketa helburu.
Halabelarririk gabe, Hala Bedi ekonomikoki sostengatzen duten bazkiderik gabe, hau ez litzateke posible izango. Egin zaitez halabelarri eta babestu Hala Bedi!
[:es]¿Quieres apoyar a Hala Bedi?
En Hala Bedi construimos un proyecto comunicativo libre, comunitario y transformador. En el día a día, cientos de personas participamos en este proyecto, observando la realidad que nos afecta y tratando de transformarla junto a los movimientos populares.
Nuestros contenidos son libres porque nadie nos dicta qué podemos publicar y qué no. Y porque difundimos estos contenidos de forma libre y gratuita, con el objetivo de difundir, compartir y transformar.
Sin halabelarris, las socias y socios que apoyan económicamente a Hala Bedi, esto no sería posible. ¡Hazte halabelarri y apoya a Hala Bedi!
[:]
