#OkupaTUGasteiz | El arte y el teatro en los espacios autogestionados

#OkupaTUGasteiz | El arte y el teatro en los espacios autogestionados

A raíz del aniversario conjunto que celebran Hala Bedi, el Gaztetxe de Gasteiz, el Frontón Auzolana y Errekaleor Bizirik durante este año 2018, diferentes movimientos populares y colectivos culturales pasarán por los estudios de Suelta la Olla para reflexionar sobre el pasado, presente y futuro de estos proyectos y del movimiento popular y la cultura en su conjunto.

En esta tercera edición, Belén Nevado -de Detritus Teatrus- y Eñaut Gorbea -de Zurrunka Teatro-, referentes del mundo teatral de Gasteiz, charlan sobre su relación personal y artística con estos proyectos, partiendo de su experiencia en las artes escénicas y profundizando en la importancia de los espacios autogestionados para el desarrollo de la cultura en la capital alavesa.


HALABEDITARAP | Markes Iraizoz & Ziakhus

HALABEDITARAP | Markes Iraizoz & Ziakhus

HalaBeditaRAPeko edizio berri honetan, Markes Iraizoz eta Ziakhus bildu ditugu, azken honek kaleratu berri duen ‘Abdukzioa’ maketa aitzaki hartuta. Gaztea bai, baina sortzaile nekaezina eta eszena berriko sustatzailea dugu Ziakhus. Aspaldiko ezaguna, gainera, etxe honetan, ‘Squat Kapitala’ (HalabeditaRAP) edo ‘Propedeutika’ (2017) lanak direla medio. Bestalde, Kodigo Norte rap talde klasikoko kidea, Gasteizko rap eszenako beteranoa eta Hala Bediko ‘Arima Beltza’ irratsaioko sortzailea da Markes.

Solasaldi interesgarri honetan, Ziakhusen ibilbidea, musika sortzeko grina eta jasotako eraginak izan dituzte hizpide, besteak beste. Horretaz gain, Gasteizko, Euskal Herriko zein nazioarteko rap eszena ere aztertu dituzte, beste hainbat gaietan ere sakonduz. Guzti hau gutxi balitz, bere aurpegia ezagutarazi berri duen rapero kaputxadun misteriotsuak, argitaratu gabeko kantu berri bat a capella eskeini du Hala Bideoko kamararen aurrean.


Trailer HALABEDITARAP | Markes Iraizoz & Ziakhus

Trailer HALABEDITARAP | Markes Iraizoz & Ziakhus

Igande honetan, uztailaren 8an, 20.30etatik aurrera, HalaBeditaRAPeko edizio berri batek argia ikusiko du, oraingoan solasaldi formatuan: Markes Iraizoz eta Ziakhus bildu ditugu, azken honek kaleratu berri duen ‘Abdukzioa’ maketa aitzaki hartuta. Bitartean, hona hemen HalaBeditaRAP berri honen trailerra:


Gaztea bai, baina sortzaile nekaezina eta eszena berriko sustatzailea dugu Ziakhus. Aspaldiko ezaguna, gainera, etxe honetan, ‘Squat Kapitala’ (HalabeditaRAP) edo ‘Propedeutika’ (2017) lanak direla medio. Bestalde, Kodigo Norte rap talde klasikoko kidea, Gasteizko rap eszenako beteranoa eta Hala Bediko ‘Arima Beltza’ irratsaioko sortzailea da Markes.

Solasaldi interesgarri honetan, Ziakhusen ibilbidea, musika sortzeko grina eta jasotako eraginak izan dituzte hizpide, besteak beste. Horretaz gain, Gasteizko, Euskal Herriko zein nazioarteko rap eszena ere aztertu dituzte, beste hainbat gaietan ere sakonduz. Guzti hau gutxi balitz, bere aurpegia ezagutarazi berri duen rapero kaputxadun misteriotsuak, argitaratu gabeko kantu berri bat a capella eskeini du Hala Bideoko kamararen aurrean.

Torture, an open wound

Torture, an open wound

Coinciding with the International Day in Support of the Victims of Torture, we relaunch the documentary ‘Torture, an open wound’, produced by Hala Bideo, now with subtitles in six different languages: Basque, Spanish, Catalan, Galician, English and Italian.

This documentary includes the testimonies of four Basques from different generations who have been tortured by the Ertzaintza, the Spanish Police or the Civil Guard: Marina Sagastizabal, Xabier Izaga, Txiki Donnay and Susana Atxaerandio. Along with them, the psychologist Ixone Legorburu was also interviewed.


Tortura, una ferida oberta

Tortura, una ferida oberta

Coincidint amb el 26 de juny, Dia Internacional de Recolzament de les Víctimes de la Tortura, recuperem el reportatge ‘Tortura, una ferida oberta’, realitzat per Hala Bideo, ara amb subtítols en sis idiomes diferents, amb l’objectiu de facilitar la seva difusió internacional: euskera, castellà, català, gallec, anglès i italià.

Aquest reportatge recull els testimonis de quatre alavesos i alaveses de diferents generacions que han estat torturades per l’Ertzaintza, la Policia Espanyola o la Guàrdia Civil: Marina Sagastizabal, Xabier Izaga, Txiki Donnay i Susana Atxaerandio. Juntament amb elles, també hi ha participat la psicòloga Ixone Legorburu.


Tortura, una ferita aperta

Tortura, una ferita aperta

In occasione del 26 giugno, giorno internazionale di appoggio alle vittime della tortura, vogliamo riproporre il reportage “Tortura, una ferita aperta”, realizzato da Hala Bideo e da oggi sottotitolato in sei diverse lingue, per poter avere la massima diffusione internazionale: euskera, castigliano, catalano, galiziano, inglese e italiano.

Nel documentario si raccolgono le testimonianze di quattro militanti di Vitoria-Gasteiz, di varie generazioni, che sono stati torturati dalla Ertzaintza, dalla Polizia di Stato spagnola o dalla Guardia Civil: Marina Sagastizabal, Xabier Izaga, Txiki Donnay y Susana Atxaerandio. Oltre ai quattro, ha preso parte al lavoro di testimonianza anche la psicologia Ixone Legorburu.


Tortura, umha ferida aberta

Tortura, umha ferida aberta

Coincidindo com o 26 de junho, Dia Internacional em Apoio às Vítimas da Tortura, recuperamos a reportagem ‘Tortura, una herida abierta’, realizada por Hala Bideo, agora con subtítulos em seis idiomas diferentes, com o objetivo de facilitar a sua difusom internacional: euskera, castelhano, catalám, galego, inglês e italiano.

Nesta reportagem recolhem-se os testemunhos de quatro alaveses e alavesas de diferentes geraçons que tenhem sido torturadas pola Ertzaintza, a Polícia Espanhola ou a Guarda Civil: Marina Sagastizabal, Xabier Izaga, Txiki Donnay e Susana Atxaerandio. Junto a elas, também participou a psicóloga Ixone Legorburu.


El reportaje ‘Tortura, una herida abierta’, subtitulado en seis idiomas

El reportaje ‘Tortura, una herida abierta’, subtitulado en seis idiomas

Coincidiendo con el 26 de junio, Día Internacional en Apoyo de las Víctimas de la Tortura, recuperamos el reportaje ‘Tortura, una herida abierta’, realizado por Hala Bideo, ahora con subtítulos en seis idiomas diferentes, con el objetivo de facilitar su difusión internacional: euskera, castellano, catalán, galego, inglés e italiano.

En este reportaje se recogen los testimonios de cuatro alaveses y alavesas de diferentes generaciones que han sido torturadas por la Ertzaintza, la Policía Española o la Guardia Civil: Marina Sagastizabal, Xabier Izaga, Txiki Donnay y Susana Atxaerandio. Junto a ellas, también ha participado la psicóloga Ixone Legorburu.


En diciembre de 2017, el Gobierno Vasco presentó el informe sobre la tortura en Euskal Herria. La investigación ha sido encabezada por el médico forense Paco Etxeberria y la directora del Instituto de Criminología Laura Pego. Según este informe, entre los años 1960 y 2014, se han producido al menos 4.113 casos de tortura en la Comunidad Autónoma Vasca: 1.792 de la Guardia Civil; 1.782 de la Policía Española; y 336 de la Ertzaintza. De todas las personas que denunciaron, un 83% eran hombres y un 17% mujeres. Han explicado que la fiabilidad de la investigación es del 95’5%. En 202 de estos casos se ha aplicado el Protocolo Estambul, una herramienta de peritaje sobre la tortura y sus consecuencias.

Así las cosas, el Tribunal Europeo de Derechos Humanos ya ha condenado al estado español en siete ocasiones, por no investigar denuncias de tortura. Del mismo modo, la investigación afirma que las instituciones han negado “sistemáticamente” la existencia de la tortura, y que la aplicación del régimen de incomunicación “ha facilitado que se produzcan torturas y malos tratos”, además de “dificultar la investigación”.

‘Tortura, una herida abierta’ se trata de un reportaje que va más allá de los habituales testimonios de tortura, y centra su mirada en las propias raíces de la tortura: el sufrimiento provocado por los diferentes métodos de tortura, el informe del Gobierno Vasco y las reflexiones sobre lo vivido o sobre el futuro, son los ejes principales de este reportaje, tomando las voz de sus protagonistas como base.

Haurren Auzoa | Plaza erdira atera dira haurrak

Haurren Auzoa | Plaza erdira atera dira haurrak

Gasteizko Alde Zaharreko guraso talde baten ekimenez, auzoko hainbat gune eraldatzeko proiektua garatzen ari dira hainbat eragile. Txoko horietatik harago doa egitasmoa, ordea, auzo osoan “haurren ikuspegia” txertatu eta herritar guztientzat egokiak diren espazioak berrantolatu eta berriak sortzea duelako helburu. Prozesu horren lekuko izan da Hala Bideo, eta protagonisten ahotsak bildu ditu bideo honetan.

Bideoa: Hala Bideo / Albistea: Arabako Alea


Etxetik irten eta auzoan lasai ibiltzea. Helduentzat ariketa sinplea dena, ez da horren erraza haurrentzat, eta arazo bat izan daiteke maiz. Espekulazioak eta turismoari begirako politikek zaildu egin dute Gasteizko Alde Zaharreko auzotarren bizimodua, eta elkar topatzeko espazio faltak eta ostalaritza kontsumoari loturiko aisiak ere eragin zuzena izan dute haurren egunerokoan. Egoerari buelta eman eta, azken batean, muino bizigarriago bat egiteko helburuarekin, haur eta helduak elkarlanean jarri ditu Haurren Auzoa proiektuak.

Haurrak protagonista izatea. Haiek hitza hartu, proposamenak egin eta beraiekin lan eginez auzoa birpentsatzea du helburu egitasmoak. Francesco Tonucci psikopedagogoak Fano hirian (Italia), 90. hamarkada hasieran, abian jarritako proiektu politikoaren zenbait ideiari heldu zion guraso talde batek joan den udaberrian, auzoa haurren ikuspegitik antolatzeko arduraz, eta ibilbide horren aurreproiektua aurkeztear dira jada; proiektu horren arabera, umeentzat egokia den auzoa antolatuta, herritar guztientzat egokia dena eraikitzen baita.

Alde Zaharrean umeekin bizitzea ez dela erraza gogoratu du Idoia Blanco auzokideak, eta familia askok alde egitea erabaki dutela: “Parkean elkartzen ginen gurasoen artean kezka zegoen, eta egoerari zein irtenbide bilatu pentsatu genuen; Euskal Herri mailan beste proiektu batzuk ere bazirela ezagutu genuen, lanean jarri, eta asteazkenero biltzen hasi ginen”. MaÒaria (Bizkaia) eta Lakuntzako (Nafarroa) esperientziak ezagutu zituzten, kudeaketa modu desberdinak, eta poliki-poliki forma hartzen joan zen Alde Zaharreko proiektua. Diagnosi bat egin zuten lehenengo, eta, horren arabera, espazioak eraldatu nahi zituztela ikusi zuten. “Baina, betiere, umeak ahaldunduta, umeak zentroan jarri eta beraiek protagonista izanik”, azaldu du talde sustatzaileko Aitor Alustizak.

Hobetuz programa

Bidean, Gasteizko Udalak abian jarritako Gasteiz Hobetuz programa agertu zen, udal aurrekontuaren zati bat herritarrek proposatuko proiektuei bideratzeko laguntza. Proiektuak izan behar zuen kudeaketa ereduaren inguruko hainbat eztabaida izan ondoren, Udaleko programara aurkeztu eta herritarrek hala erabakita, Haurren Auzoa proiektuak 200.000 euroko aurrekontua eskuratu zuen. “Hor ere kontraesana dago, obrak egiteko diru-laguntza delako, eta guk indargunea prozesuan jarri nahi dugulako; ez dago dirurik prozesurako, eta guk horri ematen diogu garrantzia”, aipatu du Alustizak. Proiektua osorik aurkeztu bazen ere, bigarren atalerako bideratu du dirua Udalak. Izan ere, aurreproiektua aurkeztu aurretik parte-hartze dinamika zabala lantzen ari dira, tailer eta behaketa saioen bitartez.    

Txatxilipurdi hezkuntza alorreko elkartea eta Nondik arkitektura estudioa bidelagun, prestakuntza saioak izan dituzte gurasoek egitasmoa aurrera atera eta aurreproiektua diseinatzeko. Guztira, 200 bat lagunek parte hartu dute aktiboki atal desberdinetan; besteak beste, Ramon Bajo ikastetxean tailerrak izan dituzte, Goian elkarteak nerabeekin landu du proiektua eta jasotakoa erakusketa batean bildu dute auzokide guztiak proiektuaren parte izan daitezen. Gurasoak haiek izan dira dinamizatzaile moduan aritutakoak, parte-hartzearen inguruko formazio saioak jaso ostean. “Horrek esan nahi du jakintza auzoan gelditu eta zabaldu dela, ez dela soilik kanpoko beste batzuei ordaindutako lana izan…”, nabarmendu du Alustizak.

Auzotik, auzorako

Auzoa bere osotasunean hartuko duen egitasmoa bada ere, haurren topaleku nagusietatik, parkeetatik, hasi dute lana, umeek jolasten duten hiria “hiri bizia” delako, Tonuccik esan zuen moduan: “bizia eta segurua”. Alde Zaharrean hiru gune berriztatzeko proiektua prestatzen ari dira: Etxanobe parkea, Martin Ttipia plazatxoa eta Rafa plaza. Horretarako, lehenik behaketa saioak antolatu dituzte; haurrek jolas-parkeak nola erabiltzen dituzten behatu dute –martxoaren 12tik apirilaren 23ra– jolas-mota ezberdinetan oinarritutako irizpideak jarraituta. Besteak beste, parke hauetan jolasteko eta irudimenerako aukera gutxi dituztela nabarmendu dute, oztopo arkitektonikoak daudela eta gaizki aprobetxatutako espazio berde txikiak.

Haurrekin espazio horien inguruko hausnarketa egin dute eta proposamenak egin dituzte tailer desberdinen bitartez. Jolasteko gutxi dagoela, zoru irristakorrak, argi gutxi eta landare arantzatsuak dituztela aipatu dute, beste hainbaten artean, eta, proposamen ugari ere egin dituzte: ur-putzuak, labirinto eta ohe elastikoak, egun euritsuetarako babes-lekuak, tirolina bat… Irudimenari eraginez, birziklatutako materialekin sormen-lanak prestatu dituzte euren gogoko parkeekin, eta munduko 200 parke baino gehiagoko jolas-guneen artean ere euren gustukoenak aukeratu dituzte. Hala, haurren begietatik sortutako guneak auzoko eragileek bertatik bertara ezagutu eta ekarpenak egiteko aukera izan dute azken egunetan Landatxo gizarte etxean; San Prudentzio egoitzako aiton-amonak, Emakume asanblada, Gasteiz Txiki elkartea edota Hala Bediko kideek parte hartu dute, auzoko beste eragile batzuen artean. “Inor baztertuta sentituko ez den espazioak nahi ditugu, guztien ekarpenetatik jasotako emaitza”, nabarmendu du Blancok.

“200 lagunek baino gehiagok parte hartu dute aktiboki Haurren Auzoa proiektuan”

Ekarpen eta hausnarketa guztiekin aurreproiektua prest izango dute ekainerako, eta urtea amaitu aurretik lizitatuko dituzte lanak. Parkeetako lanekin batera, halere, auzoko beste atal batzuk ere izango dituzte eztabaidagai hurrengo hilabeteetan. “Ez ditugu hiru irla sortu nahi, hiru utopia txiki; haurrak autonomiaz batetik bestera mugitzea nahi dugu, lasaitasunez, beldurrik gabe”, aipatu du Alustizak. Eta, horregatik, besteak beste, auzoko trafikoari buruzko eztabaida bultzatu nahi dute, haurren joan-etorrietan oztopo handiena izan daitekeena, parkeak kotxez inguratuta baitaude. Trafikoa kentzea konponbidea ez dela onartu arren, trafikoa “lasaitu” daitekeela uste dute. “Parkeen lanarekin batera, paraleloki, eztabaida bat ireki nahi dugu auzokideekin, trafikoarekin zer egin erabakitzeko, egin behar bada; beraiek dira hemen bizi direnak eta nahiak eta oztopoak zeintzuk diren ezagutzen dituztenak”, esan du Alustizak.

Auzoa eraldatu, espazio berriak sortu eta auzokideen arteko harremanetan eragiteko lehen pausoak baino ez direla gogoratu dute Haurren Auzoa egitasmoko sustatzaileek, garaian garaiko beharretara egokituko den proiektua: “Asmoa ez da estatikoa den zerbait egitea, eraldatzen joango dena baizik; oraingo umeak ez dira etorkizuneko umeak izango…  gure asmoa hori da, baina bideragarri nola egiten dugun pentsatu behar dugu”.

HALABEDITAROCK | Bidelapurrak & D-Tox

HALABEDITAROCK | Bidelapurrak & D-Tox

Talde lokalak izango dira protagonistak HalabeditaROCK-en atal honetan. Hala Bedirekin harreman estua duten Ander Solozabal (Bidelapurrak) eta Gindi Auzmendi (D-TOX Distorsión Tóxica) bildu ditugu Herre 74 tabernan. Bi taldeek diska berriekin datoz 2018. urte honetan, eta aitzaki horrekin, gai ezberdinen inguruan aritu dira musikariak: grabazio prozesuak, autoekoizpena eta hiriko eszena izan dituzte hizpide, besteak beste.


Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies