Araba euskaldun, gracias a la escuela pública
Como todos los años, las ikastolas concertadas de titularidad privada han organizado la fiesta Araba Euskaraz con el objetivo de recaudar fondos para sus proyectos. La escuela, en su sentido amplio, cumple un trabajo imprescindible en el conocimiento y la transmisión del euskera y desde el objetivo de una futura Araba euskaldun conviene analizar las características y peculiaridades del nuestro sistema educativo alavés.
Si vemos los datos de Educación infantil y Primaria, es decir, la etapa donde se da la euskaldunización inicial, en Álava hay 58 escuelas públicas y 30 centros privados (16 pertenecen a Kristau Eskola, 10 son ikastolas y otros cuatro son de diferente naturaleza). La escuela pública conforma el 61% del sistema educativo alavés, el 28 % lo ocupa la concertada religiosa y otros cuatro centros y el 11% restante, las ikastolas.
La distribución geográfica es la siguiente: 32 de las 58 escuelas públicas están en Vitoria (sin contar institutos) y 26 en la provincia. La mayoría de los centros de Kristau Eskola, 14, están ubicados en la capital (los otros dos en Ayala) y de las diez ikastolas, sólo 2 están en Vitoria-Gasteiz. La proporción pública-concertada en la provincia (sin Vitoria) es de 72% a 28%. En 18 localidades alavesas (Artziniega, Aiara, Okondo, Izarra, Zuia, Legutiano, Aramaio, Zigoitia, Araia, Dulantzi, Iruña Oka, Ribabellosa, Maeztu, Kanpezu, Elciego, Lantziego, Laguardia y Valdegovia) solo hay escuela pública. Los niños y niñas de todos estos pueblos se euskaldunizan en ella.
En cuanto a la proporción de modelos lingüísticos en las diferentes redes educativas, estos son los datos que el Consejo Escolar de Euskadi publicó en su último informe 2015-2017 sobre Álava: en la escuela pública el modelo D es mayoritario (75%) y los modelos B y A son residuales (20,5% y 4,9%). En los centros concertados, el modelo D sólo representa el 24%, el B copa todo un 68,6% y el A un 7,4%. En las ikastolas el 100% es modelo D, por supuesto.
Las conclusiones de estos datos son evidentes: las ikastolas tienen su sitio en la euskaldunización de nuestra provincia, pero es muy pequeño (11%). Kristau Eskola y los otros centros autónomos no garantizan a su alumnado el conocimiento suficiente del euskera (¡la suma de modelos A y B es el 76%!), no cumplen los objetivos lingüísticos que marca la ley, es decir, la incumplen y, además, promueven la discriminación lingüística (todo con dinero público). La Escuela Pública en Álava realiza la mayor parte de esa tarea, ya que tiene más del 60% del alumnado en su regazo. En Álava (y también en la CAV), la euskaldunización de los niños y niñas se hará en la escuela pública o no se hará.
Esta es la realidad: en Álava, la red pública está haciendo una aportación decisiva siendo la máquina de euskaldunización más eficaz actualmente. De cara al futuro y con el objetivo doble de la supervivencia de nuestra lengua y de la cohesión social, se trata de impulsar, ayudar y cuidar la Escuela Pública, ya que es en ella donde se juega el futuro del euskera.
Hala Bedi babestu nahi duzu?
Hala Bedin proiektu komunikatibo libre, komunitario eta eraldatzailea eraikitzen ari gara. Egunero, ehundaka gara proiektuan parte hartzen dugun pertsonak, eragiten digun errealitatea behatuz eta hura eraldatzen saiatuz, herri mugimenduekin batera.
Gure edukiak libreak dira, inork ez digulako agintzen zer argitaratu dezakegun eta zer ez. Eta eduki hauek dohainik eta modu libre batean zabaltzen ditugu, hedapena, elkarbanatzea eta eraldaketa helburu.
Halabelarririk gabe, Hala Bedi ekonomikoki sostengatzen duten bazkiderik gabe, hau ez litzateke posible izango. Egin zaitez halabelarri eta babestu Hala Bedi!
¿Quieres apoyar a Hala Bedi?
En Hala Bedi construimos un proyecto comunicativo libre, comunitario y transformador. En el día a día, cientos de personas participamos en este proyecto, observando la realidad que nos afecta y tratando de transformarla junto a los movimientos populares.
Nuestros contenidos son libres porque nadie nos dicta qué podemos publicar y qué no. Y porque difundimos estos contenidos de forma libre y gratuita, con el objetivo de difundir, compartir y transformar.
Sin halabelarris, las socias y socios que apoyan económicamente a Hala Bedi, esto no sería posible. ¡Hazte halabelarri y apoya a Hala Bedi!
8 thoughts on “Araba euskaldun, gracias a la escuela pública”
Gauza bat euskaraz alfabetizatzea da, eta beste bat euskalduntzea da. Araban lehenengoa nahiko arrakastatsua da, eskola publikoa, itunoeko asko eta ikaslolei esker, eta bigarrena porrot izugarria izan da.
Artikulu hau publikotasunaren paradigma burokratikoaren ikuspuntutik idatzita dago, zeinetik, estatistika guztiak aintzat hartuta, mundu zoragarri batean bizi garen. Edozein koloretako gobernu batek sinatuko luke artikulu hau. Eraso penagarria eta gratuitoa.
Gora euskal eskola euskalduntzailea (baldin balego)!
Noiz arte jarraituko dugu zuritzen ikastolak?
Berriz ere ikastolak ezagutu gabe iritzia ematen. Herri txiki batean dago gure ikastola kontzertatua, herriko euskalduntze bide bakarra, publikoan erdara nagusitzen delako bai linguistikoki bai kulturalki ta pribatuan zer esanik ez. Familiei 40 euroko kuota kobratzen diegu hilean, ta horrekin gehi eusko jaurlaritzatik jasotzen dugunarekin gorriak ikusi izan ditugu aurrera egiteko. Maileguak eskatzen ta guzti. Araba Euskaraz batek ikastola berritzen laguntzen du, HHko metodologia berriak aurrera eramateko birantolaketan dirua behar delako. Ez gara pribatuak, ez gara aberatsak. Herriko etorkinen erdiek aukeratzen gaituzte, zerbaitengatik izango da. Nahikoa da, utzi euskal eskolak elkarren aurka jartzeari.
Como se nota la mano del PSOE y Podemos (pero no queremos) en la redacción de esta nota.
Olabide, Armentia… Hezkuntza-segregazioaren datuek errekor guztiak gainditu dituztenean Gasteizen, elitistak diren zentro hauekin amaitu behar dugu. Zenbat guraso etorkin dauden ikastola OSOAn? Zenbat? Zergatik ezin dituzte guraso etorkinek euren seme-alabak Armentiara eraman? Hau nahi dugu?
Tira, irakaslea: ez dakit zein den zure herria, badakit ordea salbuespena dela. Hor daude segregazioaren gaineko datu berriak, begibistakoa dena konfirmatzen dutenak: maila sozio eskonomiko baxuko eta etorkin familiak eskola publikoak hartzen ditu. Eztabaidatu ahal da zergatiez eta konponbideez, baina datuak egoskorrak dira.
Biku: artikulua Gasteizko eskola publikoaren aldeko Plataformako bi kidek sinatu dute. PSOE eta Podemosenak barregura ematen dit, holako iruzkinekin negargurea ez duelako merezi.
Ondo legoke, gure izen abizenez idaztea. Ni ez noa anonimoei gehiago erantzutera.
Eta bai: Arabako umeen gehiengoa eskola publikoan ari da euskara eta euskaraz ikasten.
Eta artikulu honetan esaten den guztia egia baden ere, Arabako ikastolek Araba Euskaraz antolatzeko eskubide eta zilegitasun osoa dute. Ez dute inor engainatzen, hasiera hasieratik lortuko duten dirua zertan erabiliko duten iragartzen dute, eta herrialdeko zein Euskal Herri osoko euskaltzaleak biltzeko balio du. Korrika ere erakunde pribatu zehatz baten onurako egiten da, eta mundu osoak ezagutzen du nor dagoen bere atzean eta nora doan dirua, udal euskaltegi publiko asko egonda ere.
Itunpeko ikastolak erasotu nahi izanez gero, primeran, aurrera, ez dakit publikoa defendatzeko modurik onenea den. Baina mesedez “ataque de cuernos” hau berandu dator eta nahiko erridilikua da.
Segregazioaren gaia iruzkinetan ateratzea ere deigarria da, artikulua eta lehenengo iruzkinaren gaia euskalduntze / alfabetatzea izanda. Eta elitismoaren akusazioa ere deigarria da eta arrazakeri kutsu kezkagarria da (elitetasuna atzerritarrik ezarekin lotzean, denok aniztasuna aberastasuna eta abantaila handia dela dakigunean)
Ez dut uste Arabako ikastolek inoiz Araba euskalduntzeko meritu osoa (ezta gehiena ere) bere gain hartu izan dutenik. Horregatik ez dut ulertzen polemika artifizial honen beharra, jatorria eta helburua.
Araba Euskaraz ez doa inoren kontra, ikastolek ez dute ezer ordezkatu nahi, ez dute ezer desagerrarazi nahi. Gasteizko hezkuntza ekosisteman gertatzen ari diren akatsen erantzukizuna bi zentroren gain deskargatzea bidegabea izateaz gain, konponbidea aurkitu eta modu egokian eraikitzea zaildu dezake.
Elitismoaren asuntoaz, gasteiztarrok badakigu zeintzuk diren elitezko zentru horiek, eta ikastolek ordezkatzen duten eredutik (herritarra, herrikoia, kooperatiboa) oso urrun daudela ere badakigu. Beste bidegabekeria bat.
Hezkuntzaz eta euskalduntzeaz hitz egitean, lagun-etsaien dialektika albo batera uztea ondo legoke. Nik uste…