• Información
  • DENDA
  • Taberna
  • Contacto
  • SARRERA
  • Halabelarris
Hala Bedi
  • Gehiago…

    Generic selectors
    Exact matches only
    Search in title
    Search in content
    Post Type Selectors
    Filter by Categories
    berriak
    Prensa
    Sin categorizar
  • BERRIAK
  • IRITZIAK
  • HALA BIDEO
  • Agenda
  • PROGRAMAZIOA
    • 2025 – 2026 PARRILA
    • Kultura
      • Asuntos Interiores
      • Barro
      • Bertxoko
      • Besos Txao
      • Bi Rotxa
      • Erraietatik
      • Euskalduntxarrak
      • Kakatzarra
      • Kasakatxan
      • Kodoro Games
      • Laboratorio Plat de cine
      • Lo que el viento se dejo
      • obaba
      • Píxel
      • Poeta madarikatuak
      • Tarteka
      • Tropa de Breoghan
      • Uhinetan Zintzilik
      • Zaharrak Berri
      • Zeresanik ez
      • Κάτω τα χέρια
    • Magazinak
      • Hizpidea
      • Kantoia
      • Suelta la olla
      • Zebrabidea
    • Musika
      • 12 pulgada
      • Anakrusa
      • Arima Beltza
      • Autotune o Barbarie
      • Basati Irratsaioa
      • Bizikleta Estatikoa
      • Blue cafe
      • Dando la latam
      • Desde el Abismo
      • Eh txo!
      • El Sonotone
      • Electronica Social
      • Erro ta berri
      • Etxean Jaus
      • galgas
      • Habelas Hainas
      • Hemeretzi Hertz
      • Hiru kortxea
      • Insomniorako abestiak
      • Kafe Procope
      • Klask!
      • Kontrapas
      • La Bisagra
      • La Bola Loca
      • La Calle Del Ritmo
      • La conquista del Punk
      • La Maketa
      • La Malet (A) fonica
      • La tanguería
      • No funk
      • No hay pasado
      • Nosoloradio
      • Sirenak Dira
      • Teoria de Cuerdas
      • Traumreise
      • Xperimental Sound System
      • Zuria Beltzez
    • Sozialak
      • A desalambrar
      • A todo gas
      • Anatema
      • BabaZorra
      • Berbetan
      • El puente de Mostar
      • Eskilarapeko
      • Excavar en tiempos revueltos
      • Ezinezko errezeten bila
      • Filosofía para Mentes Inquietas
      • Gazte Bulkadak
      • Hiketan
      • Hola Latinoamérica
      • informativo nocturno
      • Joan Zikutara
      • Kafe Expreso
      • Klak
      • Kurdistan Uhinetan
      • La pila
      • La Telaraña
      • Mas Asfalto
      • Mundu Berria(e)ko Un Mundo Nuevo
      • O no será-Edo ez da izango
      • Ogi Beltza
      • Ondamendi
      • Piuke Ausart
      • PLEITOS DE DOÑAS
      • Radio Rebelde
      • Resumen Oriente Medio
      • resumenlatinoamericano
      • Uhintifada
      • What the basque
  • ZOZKETAK
  • Gehiago…

    Generic selectors
    Exact matches only
    Search in title
    Search in content
    Post Type Selectors
    Filter by Categories
    berriak
    Prensa
    Sin categorizar
  • BERRIAK
  • IRITZIAK
  • HALA BIDEO
  • Agenda
  • PROGRAMAZIOA
    • 2025 – 2026 PARRILA
    • Kultura
      • Asuntos Interiores
      • Barro
      • Bertxoko
      • Besos Txao
      • Bi Rotxa
      • Erraietatik
      • Euskalduntxarrak
      • Kakatzarra
      • Kasakatxan
      • Kodoro Games
      • Laboratorio Plat de cine
      • Lo que el viento se dejo
      • obaba
      • Píxel
      • Poeta madarikatuak
      • Tarteka
      • Tropa de Breoghan
      • Uhinetan Zintzilik
      • Zaharrak Berri
      • Zeresanik ez
      • Κάτω τα χέρια
    • Magazinak
      • Hizpidea
      • Kantoia
      • Suelta la olla
      • Zebrabidea
    • Musika
      • 12 pulgada
      • Anakrusa
      • Arima Beltza
      • Autotune o Barbarie
      • Basati Irratsaioa
      • Bizikleta Estatikoa
      • Blue cafe
      • Dando la latam
      • Desde el Abismo
      • Eh txo!
      • El Sonotone
      • Electronica Social
      • Erro ta berri
      • Etxean Jaus
      • galgas
      • Habelas Hainas
      • Hemeretzi Hertz
      • Hiru kortxea
      • Insomniorako abestiak
      • Kafe Procope
      • Klask!
      • Kontrapas
      • La Bisagra
      • La Bola Loca
      • La Calle Del Ritmo
      • La conquista del Punk
      • La Maketa
      • La Malet (A) fonica
      • La tanguería
      • No funk
      • No hay pasado
      • Nosoloradio
      • Sirenak Dira
      • Teoria de Cuerdas
      • Traumreise
      • Xperimental Sound System
      • Zuria Beltzez
    • Sozialak
      • A desalambrar
      • A todo gas
      • Anatema
      • BabaZorra
      • Berbetan
      • El puente de Mostar
      • Eskilarapeko
      • Excavar en tiempos revueltos
      • Ezinezko errezeten bila
      • Filosofía para Mentes Inquietas
      • Gazte Bulkadak
      • Hiketan
      • Hola Latinoamérica
      • informativo nocturno
      • Joan Zikutara
      • Kafe Expreso
      • Klak
      • Kurdistan Uhinetan
      • La pila
      • La Telaraña
      • Mas Asfalto
      • Mundu Berria(e)ko Un Mundo Nuevo
      • O no será-Edo ez da izango
      • Ogi Beltza
      • Ondamendi
      • Piuke Ausart
      • PLEITOS DE DOÑAS
      • Radio Rebelde
      • Resumen Oriente Medio
      • resumenlatinoamericano
      • Uhintifada
      • What the basque
  • ZOZKETAK
Hala Bedi > Prensa > Teodoro González de Zárate, el alcalde republicano de Gasteiz que no cedió ante la sublevación franquista

Teodoro González de Zárate, el alcalde republicano de Gasteiz que no cedió ante la sublevación franquista

 septiembre 16, 2018  Erredakzioa InPrensa  Comentarios desactivados en Teodoro González de Zárate, el alcalde republicano de Gasteiz que no cedió ante la sublevación franquista

Teodoro González de Zárate fue un político vasco que llegó a ser alcalde de Gasteiz y posteriormente ejecutado el 31 de marzo del año 1937 en Azazeta. Las tropas franquistas llevaron adelante esta masacre asesinando al alcalde junto a otras 15 personas. El regimen franquista mintió diciendo a las familias que los 16 fusilados habían sido liberados.

El alcalde, Teodoro González de Zárate, con Ramón Franco y Pablo Rada, encabezando la manifestación del 1 de mayo de 1931.

Sí, Gasteiz tuvo un alcalde republicano. Un alcalde que no quiso ceder pese al levantamiento franquista en Araba y que siguió cumpliendo sus funciones hasta que fue detenido y fusilado.

González de Zarate nació un 9 de novimebre de 1882, en Gasteiz. De profesión industrial- trabajó en la fábrica de gaseosas y hielos La Favorita-, había efectuado sus estudios en la Escuela de Artes y Oficios de la capital. Fue Presidente de la Cámara de Comercio y otros organismos semejantes, así como miembro conspicuo del grupo republicano de la ciudad. 

Este alcalde de Gasteiz no fue parte de un solo partido político. Durante toda su trayectoria, militó en el Partido Republicano Autónomo Alavés (PRA), de Acción Republicana y, finalmente, de Izquierda Republicana.

En las elecciones municipales de 1931 que dieron lugar a la proclamación de la República española, González de Zárate fue elegido concejal. A pesar de ello, la alegría duró poco en las filas republicanas ya que los comicios en Gasteiz fueron anulados. El que posteriormente sería elgido alcalde no tardaría en volver a levantarse para presentarse de nuevo con la conjunción republicano-socialista para las elecciones parciales de mayo, donde de nuevo fue elegido concejal junto a otros 18 miembros de la candidatura.

Después fue elegido alcalde, cargo que ocupó hasta 1934 en que fue destituido por el gobierno cedista por los sucesos revolucionarios de octubre.

En 1932 representó al Ayuntamiento en la Asamblea de Iruñea que había de aprobar el Estatuto Vasco-Navarro ya votado favorablemente en Gasteiz el 19 de mayo. Ante el plebiscito de 1933, participó activamente por el sí al Estatuto Vasco y formó parte del Comité de los 18 que entregó el texto en diciembre al Presidente de la República, Alcalá Zamora.

Repuesto en su cargo en 1936 con la victoria del Frente Popular en las elecciones generales, se mantuvo leal al gobierno de la República al producirse el golpe de Estado que dio lugar a la Guerra Civil. No cedió, siguió ejerciendo, hasta las últimas consecuencias.

Detenido y ejecutado

González de Zarate fue detenido tras la ocupación de la ciudad por las tropas franquistas. Fue arrastrado desde la cárcel provincial de Araba, trasladado en camión, confesado «en medio de un estupor de agonía» y ejecutado por un grupo de falangistas provenientes de Donosti junto a otros quince detenidos en el puerto de Azazeta, a la vera de la carretera que conduce de Gasteiz a Estella.

Algunos de ellos eran cargos electos o significados militantes republicanos, socialistas, abertzales o anarquistas. Otros eran obreros que habían sido encarcelados por simpatizar con esas ideologías que el terror de Estado franquista quería aniquilar. Los 16 de Azazeta son:

  • Teodoro González de Zarate, alcalde republicano de Gasteiz, afiliado a Izquierda Republicana.
  • Francisco Díaz de Arcaya, concejal socialista en el ayuntamiento republicano de Gasteiz.
  • José Luis Abaitua Pérez, burukide del ABB, EAJ-PNV.
  • Víctor Alejandre, de Valdegovía, militante del Partido Republicano Radical Socialista.
  • Eduardo Covo González, empleado de Telégrafos, de Gasteiz.
  • Jaime Conca Amorós, jornalero, de Gasteiz.
  • José Domingo Elorza San Vicente, pintor, de Gasteiz, afiliado al PSOE.
  • Constantino González Santamaría, barbero, de Gasteiz.
  • Francisco Garrido Sáez de Ugarte, ajustador, de Apellaniz, afiliado a CNT.
  • Prisco Hermua Arrízola, jornalero, de Gasteiz, afiliado a CNT.
  • Antonio García Bengoetxea, mecánico, de Gasteiz.
  • Jesús Estrada Ábalos, mecánico, de Gasteiz, afiliado al PCE.
  • Daniel García de Albéniz Azazeta, labrador, de Maeztu, afiliado CNT.
  • Manuel José Collel Aguilá, ferroviario, de Gasteiz, afiliado a Unión Republicana.
  • Manuel Hernández Ibañez de Garaio, ferroviario, de Gasteiz.
  • Casimiro Cerrajería Zarranz, pirotécnico, de Gasteiz, afiliado a UGT.

Al día siguiente, en la cárcel situada en la calle La Paz, comunicaron a los familiares que los presos habían sido puestos en libertad. No les dieron más explicaciones. Ni un dato; las autoridades no les revelaron ningún dato sobre el paradero de éstos.

Las dudas se disiparon cuando contactaron con el sacerdote que los fascistas se habían llevado a Azazeta para acompañar a los presos antes de ser ejecutados. Maniatados de dos en dos, habían sido llevados desde la camioneta al bosque. Fueron asesinados y enterrados en varias fosas comunes.

A los dos años se recuperaron los restos de tres de los 16 asesinados. Eran los cuerpos del último alcalde republicano Teodoro González de Zarate, del burukide del ABB Jose Luis Abaitua y del militante de Unión Republicana Manuel José Collel. Los tres cadáveres fueron enterrados en el cementerio de Santa Isabel de Gasteiz, el barrio de Zaramaga.

Las otras 13 víctimas de la masacre de Azazeta permanecieron en el monte 41 años más, hasta que en verano de 1978 fueron exhumados y trasladados al cementerio de El Salvador de Otazu, en Gasteiz.

 

Hala Bedi babestu nahi duzu?

Hala Bedin proiektu komunikatibo libre, komunitario eta eraldatzailea eraikitzen ari gara. Egunero, ehundaka gara proiektuan parte hartzen dugun pertsonak, eragiten digun errealitatea behatuz eta hura eraldatzen saiatuz, herri mugimenduekin batera.

Gure edukiak libreak dira, inork ez digulako agintzen zer argitaratu dezakegun eta zer ez. Eta eduki hauek dohainik eta modu libre batean zabaltzen ditugu, hedapena, elkarbanatzea eta eraldaketa helburu.

Halabelarririk gabe, Hala Bedi ekonomikoki sostengatzen duten bazkiderik gabe, hau ez litzateke posible izango. Egin zaitez halabelarri eta babestu Hala Bedi!

¿Quieres apoyar a Hala Bedi?

En Hala Bedi construimos un proyecto comunicativo libre, comunitario y transformador. En el día a día, cientos de personas participamos en este proyecto, observando la realidad que nos afecta y tratando de transformarla junto a los movimientos populares.

Nuestros contenidos son libres porque nadie nos dicta qué podemos publicar y qué no. Y porque difundimos estos contenidos de forma libre y gratuita, con el objetivo de difundir, compartir y transformar.

Sin halabelarris, las socias y socios que apoyan económicamente a Hala Bedi, esto no sería posible. ¡Hazte halabelarri y apoya a Hala Bedi!

EGIN ZAITEZ HALABELARRI
Edit
← El PSOE se niega a desclasificar los documentos de la masacre del 3 de Marzo agarrándose a una ley de 1968
Odile (ITA): «Nos parece muy importante que las pequeñas revoluciones se conozcan entre ellas y no sean burbujas aisladas» →

Azken Podcast-ak / Last Podcasts / Últimos Podcasts

  • Dando la latam: Dando la Latam 1X17: III° Especial screamo latino - Gargantas argentinas.
    01:00:28
    0  0 0
  • Dando la latam: Dando la Latam 1X20: Latindie #1
    01:00:19
    0  0 0
  • Dando la latam: Dando la Latam 1X19: Conversando con Gemelo Parásito Records (Chile)
    01:05:28
    1  0 3
  • Dando la latam: Dando la Latam 1X18: El Multiverso Charly García (segunda parte) - PARTE DE LA RELIGIÓN/SAY NO MORE
    01:02:27
    1  0 1
  • informativo nocturno: Irán resiste, Trump dice que ha ganado la guerra, mientras el estrecho de HORMUZ sigue cerrado.
    01:00:41
    0  0 0
  • informativo nocturno: negociación y guerras, el imperialismo yanqui sin límites
    01:02:43
    0  0 0
  • Dando la latam: Dando la Latam 1X14: Lima en llamas - El rock subterráneo del Perú
    00:59:42
    2  0 0

Irakurrienak

Salim Malla – Global Sumud Flotilla

Salim Malla – Global Sumud Flotilla

7.000€ baino gehiagoko isunak Korda espazioa defendatzegatik

7.000€ baino gehiagoko isunak Korda espazioa defendatzegatik

Israelgo itsas armadak zibilak bahitu ditu nazioarteko uretan

Israelgo itsas armadak zibilak bahitu ditu nazioarteko uretan

Desatención sanitaria en las cárceles

HALA BEDI IRRATIA

Bueno Monreal, 16 – Behea
01001 – Gasteiz – Araba

Telefonoa: 945 12 88 55 / 945 12 14 88

Erantzungailua: 945 12 09 89

LAGUNTZAILEAK

Creative Commons-en baimena   2018 Gure eduki guztiak Creative Commons Aitortu 4.0 Nazioartekoa Baimen baten mende daude.
 
 
Web gune honek cookieak erabiltzen ditu zure nabigatzailea hobetzeko. Konforme zagozela asumitzen dugu, bestela desaktibatu ditzakezu. OnartuUkatu Irakurri gehiago
Pribatasun eta Cookie Politika

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary
Siempre activado
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
GUARDAR Y ACEPTAR