Magazinak

Araba Hizpide

Araba eta Gasteizko aktualitatea jorratzen duen magazina gara. 2015 urtean sortu ginen, Hala Bedi Bi irratiko goizeko tartea indartzeko. Edukien aldetik, tokiko berriak, kuadrillaz kuadrillako kolaboratzaileak, hedabide ezberdinetako kazetariak eta elkarrizketak izaten ditugu astelehenetik ostiralera, goizeko 10:00etatik 11:00etara, Hizpidea magazin nazionalaren ondoren. Hizpidea magazinarekin batera, Hala Bedi Biko goizetako tartea osatzen dugu.

Azken Artikuluak

Oihane Perea: “Finala irabazteko, ezinbestekoa da askatzea eta zuzen egotea”

Oihane Pereak irabazi zuen larunbatean 2017ko Arabako Bertsolari Txapelketa. Ez da, hala ere, Perearen lehenengo txapela izan. Buruz buruzkoan Asier Otamendi sailkatu zen Perearekin batera baina izena josi dio Pereak 2017ko txapelari. Bien atzetik sailkatu ziren Manex Agirre, Xabi Igoa, Iñaki Viñaspre eta Serapio Lopez, hurrenez hurren.

HIZPIDEA magazinean Arabako txapeldunarekin hitz egin dugu. Finalean sentitutakoa, txapelari nori eskaintzen dion eta Euskal Herriko Txapelketa Nagusira ze asmorekin doan azaldu digu.

 

Entzun

Tertulia: Txus Argote (Korrikako Arabako arduraduna) eta Gorka Elgoibar (Korrikako furgoneteroa)

Gaur hasten da korrika, Otxandion hasi eta Arabar lurretara 10 minututan helduko da. Txus Argotek hasiera nolakoa izango den kontatu digu eta Araban zehar zer nolako ibilbidea egingo duen azaldu digu. Gorka Elgoibarrek Korrika barrutik nola bizi izaten den kontatu digu.

Entzun

[Tertulia] Xabi Igoa eta Iñaki Viñaspre, Arabako Bertsolari Txapelketako finalistak

Larunbatean ospatuko da 2017. urteko  Arabako Bertsolari Txapelketako finala, Gasteizen. Iñaki Viñaspre eta Xabi Igoa oholtza gainean egongo dira, Printzipal antzokian eta haiekin hitz egin dugu ARABA HIZPIDEn. Hala ere, ez da haien lehenengo finala: Igoa orain dela bi urte egon zen finalean eta Viñaspre, aldiz, 2004an. 

Finalaren aurreko urduritasunaz, umoreaz eta seriotasunaz eta Arabako bertsolaritzaz hitz egin dugu bi finalistekin; haietako bat izan daiteke 2017ko Arabako Bertsolari Txapelketako irabazlea.

 

Entzun

Mikel Garmendia (Ongi etorri errefuxiatuak): “Larunbat honetan gerra zibil garaiko eta gaur egungo errefuxiatuez oroituko gara”

Larunbat honetan Arabako Ongi Etorri Errefuxiatuak elkarteak prentsaurreko bat antolatu du lehenik, eta ondoren, gerra zibileko Euskal Herriko errefuxiatuen inguruko teatralizazio bat gaur egungo errefuxiatuekin lotura bat eginez. Hain zuzen ere 1937ko Gernikako bonbardaketaren 80 urtemuga gertu dela aprobetxatu nahi dute lotura hori egiteko. Teatralizazio horretan edonork parte hartu dezake, duela 80 urte inguruko janzkera eta maletekin gerturatzeko eskatu dute.

Entzun

Eduardo Izarzugaza (Kurdistanen atxilotutako brigadista): “Kurduak gakoa dira Erdoganek nahi duen sistema presidentzialista ekiditzeko”

Kurdistanen udaberri hasiera aitzaki ospatzen den Newroz jaialdian egoteko asmoarekin, euskal talde bat bertara joan zen orain dela bi aste, hamar bat egun bertan egoteko. Hala ere, ez da dena ospakizuna izan; izan ere, Eduardo Izarzugaza kontrol batean atxilotu, epailearen aurretik pasa eta Turkiatik kanporatu zuten.

Atxiloketan jasotako tratuaren berri eman du Izarzugazak HIZPIDEA magazinean. Baina han egondako egunetan ikusi eta ikasi dutena ere elkarbanatu nahi izan du gurean. Gainera, urtebeteko betoa dauka Turkian ez sartzeko, “teorian”.

Entzun

[Iritzia] “Hau ez da poema bat” -Mikel Ayllon-

Batzuetan, ez dakit, dei nazazue zoro nahi baduzue, baina irudipena dut idazten dugun guztiak zerikusi handia duela bizi dugun egoeraren larrian eta munduaren hondamendian. Eta guztia esaten dudanean, guztia esan nahi dut, baita hitz txatxu hauek ere.

Batzuetan, begiak oraindik itxita ditudala esnatzen naiz, eta Telmo eta Labrit pisukideez hizketan hasten natzaizue, pixka bat gogogabe, Telmo eta Labrit, gainera, benetazkoak balira bezala. Kontatzen dizuet zer gosaltzen dugun zoroetxe honetan. Kontatzen dizuet zein haserretzen den zeinekin, edo nola egiten diogun errieta elkarri.

Batzuetan, benetan diotsuet, gerra kazetaria naizela sentitzen dut, bi bandoen arteko tiro artean ernai. Edo kultur kazetaria, edo kiroletakoa ere ez gutxitan. Batzuetan iruditzen zait ikusi uste dudana kontatu besterik ez dudala egiten, zapatillak erantzi edo pijama janzten duenaren asmo antzekoarekin.

Ursula K. Le Guin idazleak esana da: “bizi behar dugun garai beltz honetan, biziki behar duguna kazetaritza gutxiago eta poesia eta fikzio esanguratsu gehiago da”. Eta ni larrituta bizi naiz, ez dakidalako kabituko ote zaidan hain esaldi luze eta pisua kamiseta batean, eta irudipena dudalako, poesia eta fikzioa idazten dugunean ere, kazetaritza gehiegi egiten dugula, eta poesia eta fikzio esanguratsu gutxiegi. Eta gero, hori gutxi ez eta kexu agertzen gara, literaturak prestigioa galdu duelako, ia inork ez duelako libururik erosten, eta irakurri, despistaturen batek soilik, eta noizbehinka. Ez galde niri horren arrazoirik. Auskalo. Baina irudipena dut, aukeran, jendeak nahiago duela periodiko originala irakurri eta ez liburu batean argitaratutakoa.

Batzuetan, zaku bete irudipen esantzen naiz, eta begiak irekita. Eta orduan ohartzen naiz non nagoen. Eta gure zoroetxean ez dago sukalderik, ez egongelarik, ez gosaririk, ez Telmorik, ez Labritik. Orduan pizten zait kazetaritza egiteari utzi eta poesia idazteko gogoa. Baina, lasai, laster joaten da, erizaina gelan sartu eta pilulak irentsarazten dizkidan bezain pronto. Orduantxe zoratzen bainaiz, hemen egoteko, zoratuta egon beharra dagoelako.

Batzuetan, pilulek eztarria laztantzen didaten bitartean, poetaren esanek betetzen didate burua trumilka. Hark esana da: “poesiak, begien bistakoa da, ez du mundua aldatuko, baina mundua aldatuko duten pertsonak aldatuko ditu”.

Eta gero, gelatik ateratzen naiz, egunero bezala, Telmo eta Labritekin gosaltzera.

Entzun

[Iritzia] “Ai gureak! eta agureak” -Patxi Goenaga-

Hitzak dena ematen du. Déna eta dená, horrela esan badaiteke. Esan nahi dut hitza eskuzabala dela: ez du ezer eskatzen, errespetu apur bat ez bada, baina eman, den guztia ematen du. Hitzak hizkuntzari ematen dio eta hizkuntzak hiztunari. Hitza hiztunaren esku gelditzen da, eta hiztunek, premien arabera, edo apetaren arabera ere bai batzuetan, hitz berriak sortzen dituzte, erabiliak direnak. Batzuetan, albora utziak ere gerta daitezke. Hiltzat edo galdutzat eman daitezke. Batzuetan berriz, hiztunaren eskutik atzera berrerabiltzen has gaitezke, adiera berriak hartzen ahal ditu edo erabat alda daitezke. Holako hitzak ere izaten dira hizkuntzetan. Euskaraz ere bai. Horregatik, nik hitzak maite ditut, hizkuntzak, neure ditudanak eta beste guztiak ere bai, maite ditudan bezala. Eta maitasun horretatik sortzen da errespetoa.

Hizkuntza eskubideez hitz egiten dugu baina hizkuntzek ez dute berez eskubiderik. Hiztunek dituzte eskubideak. Alegia, hizkuntza eskubideak aipatzen direnean ez gara hizkuntzaren eskubideez ari, hiztun bakoitzak hizkuntzari buruz dituen eskubideez baizik. Egia da bestalde, hizkuntza bat maite dutela dioten askok aho txikiarekin hitz egiten dutela, zeren hizkuntza maite dela esatea erraza da, hizkuntza horretan mintzo direnek beren hizkuntzan eroso bizi ahal izateko eskubideaz ahanzten bagara. Eta hori maiz gertatzen da.

Eta zertara dator perorata hau? Neure barrua hustu beharretik. Zer nahi duzue esatea? Izan ere, duela pare bat egun, nire gaurko iruzkina zertaz egingo ote nuen gogoetan ari nintzela, paseotxo bat ematera atera nintzen eta, aspaldiko partez Salburuko baso-iztingetarantz abiatu nintzelarik, Gasteiz berriko eraikin handien artean gindoazela, arreta  eman zidan eraikin horietako batean esegita zegoen errotulo handi batek: AGURE residencia 3ª edad edo holako zerbait. Agure hitza nabarmentzen zen  behintzat kartelean, egoitzaren izen gisa. Harriturik, gogoetari eman nion. Egia esan, kanpotik egoitzaren kokaguneak ez zidan zirrara onik sortu: Salburuko parkea hurbil eduki arren, hormigoi artean kokatutako lehen solairu bat ez zitzaidan, neuretzat behintzat, oso kilikagarri egiten. Aitortu behar dut, urteetan aurrera joan ahala, zenbat eta hurbilago hainbat eta  errukarriagoak egiten zaizkidala naturarekin bat egiten ez duten espazio horiek.  Arrazoi horregatik edo, atentzioa eman zidan ditxosozko Agure izen horrek. Eta neure artean, kontuan hartzekoak iruditu zitzaizkidan izen hori aukeratu izanaren alde on eta  ez hain onak liratekeenez gogoeta egitea.

Lehenbizi, erakunde bati, enpresa bati, haur jaioberri bati… euskal izena jartzeak poz ematen dit.

Deituraz gainera, erakunde edo enpresaren deskripzioa eskaintzen duen izen osoa euskaraz egonez gero, hori ere puntu positiboa litzateke, nire ustez. Kasu honetan ez zen horrelakorik nabaritzen: euskaraz ageri zen bakarra delako Agure hitz hori baitzen.

Eta erakundearen barruan euskaraz bizitzeko edo lan egiteko aukera eskaintzen bada, bikain.

Lehenbizikoa erraza da, azkena zaila, denok ezinean bezala baikabiltza erabilera sustatzeko kontu horretan.

Baina goazen berriro nire begiek ikusi zuten lehenbiziko izen horretara: AGURE. Euskal hitz bat. Baina desegokia, esango nuke, begiratzen zaion puntutik begiratzen zaiola. Gaztelaniazko testuinguru batean kokaturiko euskal hitz bat denez gero, ez da oso ongi ulertzen nolatan, vascos y vascas, todos y todas eta holako bitxikerietan denbora joaten zaigun honetan, agure bezalako hitz bat hautatzea, genero gramatikalik ez duen hizkuntza batetik hain zuzen, generorako markatua dagoen hitz bat. Are gehiago: egoitza horietan, nik dakidala, emakume gehiago egon ohi da gizon baino, bizi iraupenagatik besterik ez bada ere. Ez dut uste gizonei bakarrik eskainia egongo denik zerbitzu hori.

Baina izen honek beronek ere badu beste akats bat. Hitza akats gabea da, noski, baina erabilera bera izan daiteke akatsa. Berez, ‘adineko gizona’ edo esan nahi du, baina lekuaren arabera, bestelako konotazioak ere baditu: seme-alabarik gabeko gizonezko ezkondua, adibidez. Eta bestelako konnotazio peioratibo batzuk ere baditu. Hiztegi Batuak honako ohar hau ezartzen du: “hitz markatua da, gutxiespen balioa du eskuarki, eta ezin erabil daiteke adineko-ren sinonimo oso balitz bezala”. Hitzak ez du errurik, baina hiztunok erantsi dizkiogu halako ezaugarri negatiboak, atso hitzak dituenak bezala. Holako gauzak euskaraz ere gertatzen dira. Nire herrian, esaterako, gizajo hitza ezin da nolanahi erabili, batzuen arabera: “Azpeitiar bati ez deitu gizajo, gero”. Agure-k ere bereganatu ditu konnotazio negatiboak. Gaztelaniazko ‘viejo’-k bezalaxe. Eta hau da nire gogoetaren azken pausoa: onartuko al lukete  delako egoitza horretako arduradunek, ‘anciano’ residencia 3ª edad, edo, areago, ‘viejo’ izena erabiltzea: residencia de viejos? Eufemismoetara jotzen da gaztelaniaz, eta euskaraz ere bai, dirudienez. Baina gaztelaniaz onartuko ez luketena nolatan onartzen dute euskarazko hitz hain markatua erabiltzea? Erantzuna erraza da: euskara ez delako esistitzen batzuentzat, heraldika gisa edo ez bada. Nik barkatuko nieke izen hori jarri izana, baldin eta adineko euskaldunak behar bezala artatzeko eta tratatzeko protokoloak balituzte. Baina beldur naiz ez dela hala gertatzen. Euskaraz dakien norbait izan balitz beren artean ez zuketen deitura hori hautatuko. Ziur naiz.

Eta Agure-tik abiatutako neure paseotxoa amaitzeko Atarira sartu nintzen. Han, erakusketa bat, poesiaz eta iradokizunez gainezka aurkitu nuen: Belfoseko Orakulua Josean Morlesín artistak eta Vicente Javier Fernández idazleak jositako gogoeta-bilduma interesgarria. Zahartzaroaz ere mintzatu zitzaidan orakulua, baina horrela idatzita ez bazegoen ere, nik irakurri  ahal izan nuen: “ai, gureak ez dik egin oraindik, euskarak bai baitu bizi indarrik”.  Eta espero dut ni bezalakoen errieta eta petralaldiek ere zerbait egin dezaketela euskararen iraupenerako. Hala biz! Ala hala bedi? Honetaz, beste batean.

 

Entzun

Hibai Ollora (ELA): “Etxez etxeko laguntzen zerbitzu txarrak bezeroak eta langileak kaltetzen ditu”

Etxez etxeko laguntzen zerbitzuko langileek sei urte daramatzate lan baldintza duinak aldarrikatuz. Hibai Ollora ELA sindikatuko kidea da eta zerbitzuak sufritzen ari dituen murrizketak salatu ditu ARABA HIZPIDEn. Topiko batekin ere amaitu nahi izan du Ollorak: etxez etxeko zerbitzua eskatzen duten guztiak ez dira pertsona nagusiak.

Gainera, murrizketa hauek, alde batetik, bezeroek jaso behar duten tratua txarra izatea ahalbidetzen dute; bestetik, langileen egoerak ere txarrera egin du azken urteetan. Kontutan hartu behar da langile gehienak emakumeak direla.

Entzun
48 orrietatik 2 orria12345...Azkena »

Zalantzak, ekarpenak,..

11 + 3 =

Hizpidea

Hala Bedi Bi 09.00etan

  • SOINUGELA: Berri Txarrak, Def Con Dos, Jackie Mitoo, Javier Colina, John Fellingham, Frank Zappa
    Iragan larunbatean ospatu zen Record Store Day edo disko denden egunerako Berri Txarrak taldeak atera duen binilozko single berria aipatuz hasi dugu gaurko saioa. Arrosa koloreko biniloa da, 10 hazbetekoa, bi kantu biltzen dituena. 1000 ale bakarrik kaleratu dira baina sarean ere entzun ahal izan ditugu: Bakarrik egoteko eta Belaunaldi ... Irakurri gehiago
    Iturria: HizpideaData 2017-04-28
  • HIZPIDEA: Maiatzaren Lehena, jaia, zubia, baina zer gehiago da?
    Gaurkoan Maiatzaren lehenera begira jarri da Endika Alabort Amundarain ekonomialaria, Langileen Nazioarteko Eguna edo Maiatzaren Lehena langileen mugimenduaren nazioarteko jaieguna da. Gaur egun ospatzen den maiatzaren lehenak 1886ko maiatzaren 1ean du jatorria. Egun hartan Ameriketako Estatu Batuetan greba orokorra hasi zen zortzi orduko lanaldia eskatzeko. Greba handik egun batzuetara bukatu ... Irakurri gehiago
    Iturria: HizpideaData 2017-04-27
  • ZIENTZIALARI: Eguzki sistematik harago
    Hiru ataletan banatuta eskainiko dugu gaurko Zientzialari saioa. Aurrenik, Eguzki Sistemaren sorreraz eta osaeraz jardungo dugu; horren ondotik, atmosferak biziari begira duen garrantzia azpimarratuko dugu; eta, azkenik, inon bizia izateko gutxieneko baldintzak zein diren aztertuko dugu. Eta gaurko ibilaldian Jon Legarreta zientzialariak erakutsiko digu bidea. (Irudia: NASA Goddard Space Flight ... Irakurri gehiago
    Iturria: HizpideaData 2017-04-27
  • IBAIZABAL: 80 urte Habana itsasontziat errefuxiatuz beterik Ingalaterrarako bidea hartu zuela
    Gerra zibilak ondorio latzak utzi zituen,horitako bat  alde egin behar izan zuen jendearen irudiak dira, eta horietako irudi bat da 1937ko maiatzaren 27an eman zen,  Habana itsasontzia umez beterik Ingalaterrarako bidean. Gerra zibila zela eta Ingalaterrara joandako umeak hortaz. 4000 bat haur gurasorik gabe, bakarrik, atzerrian. Eman litekeen argazkirik tristeetarikoa. ... Irakurri gehiago
    Iturria: HizpideaData 2017-04-27
  • IBAIZABAL: Badator Leioako Umore azokaren 18. Edizioa
    Maiatzaren 18tik 21era ospatuko da Leioako Umore Azoka.  18 urte beteko ditu aurten eta ohiko duen moduan lau egunetan hainbat emanaldi ekarriko ditu. 50 konpainia hartuko dute parte , horietatik 22 Euskal Herrikoak, 20 Estatuko gainerako lekuetakoak eta 8 nazioartekoak. Aurreko edizioan bezala, aurten ere Umore Azoka Leioak lekua gordeko ... Irakurri gehiago
    Iturria: HizpideaData 2017-04-27
  • DE MICA EN MICA: Benvingut Senyor Eduard
    Al programa d’avui Albae ens explicara per que no cal fer enfadar a una lahmia; us presentarem a un nou col·laborador, el senyor Eduard. Per finalitzar el programa comentarem les cançons mes escoltades en català de la plataforma Spotify. http://bilbohiria.com/docs2/2017/demicaenmica/170316-demicaenmica-2x11.mp3Deskargatu hemen. Gaurko saioan Albaek azalduko digu zergatik ez dugun Lamia ... Irakurri gehiago
    Iturria: HizpideaData 2017-04-26
  • PIPERPOLIS: Aitor Etxebarriak “Markak” lana aurkeztu digu
    Donostiako zinemaldian Hannot Mindegiak Markak deituriko dokumentala estreinatu zuen. Gernikako bonbardaketaren inguruko pelikula, bonbardaketa sufritutako testigantza jasotzen ditu dokumentalak, utzitako arrastoen, marken inguruan dihardu.  Bernardo Atxagaren Markak  oinarri hartuta sortutako lana. Markak dokumentalaren musikaz izan dugu mintzagai gaurko saioan. Lan horren ardura Aitor Etxebarriarena izan da. El txef A bezala ... Irakurri gehiago
    Iturria: HizpideaData 2017-04-26

telefono_92452 945 12 88 55

 telegram-vs-whatsapp 640 073 613

e-mail-icono-6785-96 araba.hizpide@halabedi.eus

Kantoia

Hala Bedi Bat 18.00etan

14 orrietatik 2 orria12345...Azkena »

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR