Magazinak

Araba Hizpide

Araba eta Gasteizko aktualitatea jorratzen duen magazina gara. 2015 urtean sortu ginen, Hala Bedi Bi irratiko goizeko tartea indartzeko. Edukien aldetik, tokiko berriak, kuadrillaz kuadrillako kolaboratzaileak, hedabide ezberdinetako kazetariak eta elkarrizketak izaten ditugu astelehenetik ostiralera, goizeko 10:00etatik 11:00etara, Hizpidea magazin nazionalaren ondoren. Hizpidea magazinarekin batera, Hala Bedi Biko goizetako tartea osatzen dugu.

Azken Artikuluak

[Iritzia] “Kuestazioa” – Koldo Alzola –

Gaur ere bidean agertu zait, ustekabean, egunero legez osasun zentroko sarreran, peto berdea soinean, eta kateorrazdun lazoa paparrera luzatuz: «diru-laguntzatxo bat minbiziaren aurka?». Saihestu nahi izan dut, segapotoaren pantailari begiratuz, baina gaur ez naiz fin ibili eta parez-pare topatu naiz sos-biltzailearekin. Berehalako erantzuna eman behar, eskaerari duintasunez iskin egiteko. «Barkatu, baina ni ez nago minbiziaren kontra». Donald Trump berbera ikusi izan balu bezala begiratu dit gajoak, eta nik alde egiteko probestu dut konfusioa.

Argudiatu nahiko niokeen nire ezetza. Esan nahiko niokeen ez nagoela minbiziaren kontra, eta alde ere ez; minbiziak ez daukalako konzientziarik, ezta gu izorratzeko borondaterik ere; eta biziduna ez den kontzeptu baten kontra izatea alferrikakoa dela. Ihardetsi nahiko niokeen kontra izatekotan, minbiziaren gaineko ikerkuntzan murrizketak egiten dituztenen kontra nagoela, eta minbizidun gaixoak artatzeko osasun zerbitzuetako baliabideak gutxitzen dituztenen kontra. Horiexek bai, horiexek hezur-haragizkoak direla, eta izen-abizenak dituztela, eta alderdi politiko zehatz batekoak direla, eta erabaki politikoak hartzen dituztela erantzun nahiko niokeen; eta erabaki horien ondorioa dela ikerlariek erbesteratu behar izatea; eta, besteak beste, minbiziak jotakoek behar bezalako zainketa ezin jasotzea; eta hala ere, jendeak oraindik ere bozkatzen dituela. Arrazoitu nahiko niokeen limosna batez nekez lagunduko diodala minbiziari aurre egiteko ikerkuntzari, horretarako erabaki politikoak behar direla.

Hori guztia esan nahiko niokeen, baina isildu egin naiz, errukitu naiz gajoaz, zer kulpa izango du berak! Azken batean, langile prekarioa baino ez da; gupidarik gabeko GKE erraldoi baten abangoardia; ogibide duinago batean aritu nahi baina, besterik ezean, kale gorrian  diru-eskean lan egin behar duena. Nahikoa dauka berearekin, nire erretorika entzuteko.

Entzun

Abi Labayen (Chrysallis): “Bulba duten mutilek eta zakila duten neskek alai bizitzea nahi dugu, errespetuz”

Haur transexualen errealitatea ezagutarazteko kanpaina abiatu zuen Chrysallis elkarteak eta kanpainarako erabilitako irudia zentsuratu zion Facebookek. Ostean, gainera, Iruñean zein Gasteizen  elkartearen propaganda biltzen zituen iragarkiak blokeatu dituzte, kasu batzuetan, eskuin muturreko margoketekin lagunduta.

Abi Labayen Chrysallis elkarteko kidea da eta elkarteko amarekin hitz egin dugu HIZPIDEA magazinan. Hainbeste zentsuraren ostean, buelta eman diotela uste du Labayenek; pertsona askoren babesa lortu dute, “mundu mailan eta instituzioetan ere”.

Entzun

[Iritzia] “Nola erakarri gazteak?” – Iñaki Martínez de Luna –

Izen hori duen jardunaldi bat antolatu dela Gasteizen kontatzen digu Alea aldizkariak. Helburua da, Araba osoko ordezkariek, ondo pasatzea ez ezik, euskararen aldeko esperientziak elkarrekin trukatzea.

Asmo hori bat dator Garikoitz Goikoetxeak idatzitako Euskara irabazteko bidean izeneko liburuan agertzen den kezka honekin: gazteek parte hartze eskasa dute euskalgintzako ekimenetan.

Liburu horretan, gazteen bila hasi beharra dagoela dio Manex Agirre arabarrak: “Erreleboa topatu behar da. Erreakzio bat behar da berehala. Hizkuntzaren kontua ez da garai batean moduan ikusten belaunaldi berrietan: ez dugu topatuko euskaltzalea bakarrik den inor; badin bada, salbuespena da, eta friki moduan ikusiko dute.”

Lau arrazoi aurkitu ditugu arestian esandako liburuan, gazteak euskararen aldeko militantziatik urrun ibil daitezen.

Bat, Esti Amorrorturen hitzetan, euskarentzat arrosa koloreko etorkizuna ikustea da; hau da, euskararen auzian dena egina dagoela uste izatea. Gazteek pentsatzea ‘Denok dakigunez…’ euskara salbu dagoela. Edo, ildo beretik Manex Agirrek dioen bezala, “Belaunaldi gazteek ikusten dute [euskararen inguruan] ez dagoela horrenbesteko beharrik.”

Bigarren arrazoi bat da Dabil Arnautek aipatzen digun gazte euskaldun askoren gaitasun desorekatua; alegia, gaztelaniaz hobeto moldatzea euskaraz baino. Eta, argi dago, euskaraz eroso sentitzen ez diren gazteei, hitz egitea ez ezik, hizkuntza horren mundura hurbiltzea ere zailago gertatuko zaie.

Hirugarren arrazoia Arnautek berak aipatutakoa da: “Mundu erreferentziala gaztelaniaz iristen zaie [gazteei], eta, gero eta gehiago, ingelesez. Eta inguru hurbila eta soziala oso erdalduna da, herri euskaldunenetan izan ezik”. Bistan da, beraz, euskararen mundua ez dela erreferentzia erakargarria gazte askorentzat.

Azkenik, laugarren arrazoia Soziolinguistika Klusterreko Olatz Altunak esandakoa da: “Euskarari prestigioa falta zaio, eta helduak dira gazteen erreferentzia.” Alegia, zer ikusi, hura ikasi, eta, hortaz, gazteek ez dira euskararekin motibatuta sentituko, gizartean ikusten badute euskarak ez duela garrantzirik eta prestigiorik.

Argi dago, beraz, zergatik den hain urria gazteen presentzia euskararen aldeko dinamiketan. Izan ere, gazteengan nagusitzen diren planteamendu horietatik abiatuz, zergatik inplikatu euskararen alde? Zertarako?

Horregatik, gazteen pertzepzioa aldatzeko premia aipatzen du Manex Agirrek: “Saiatu behar dugu euren kezken artean sartzen hori [euskararena] …” Eta, bere aldetik, Korrikako arduraduna den Asier Amondok zera dio gazteak erakartzeko: “Diskurtso berrien premia dugu. Ilusiotik sortu behar dira, ez orain arteko diskurtso apokaliptikoetatik”. Aldaketa diskurtsibo horretarako gako bat ematen digu Olatz Altunak: [euskara]… balio aurrerakoiz eta positiboz janztea”.

Seguru nago halako kezkak izango dituztela hizpide urtarrilaren 28an, Oihaneder Euskararen Etxean, Topaguneak antolatu duen esandako jardunaldian. Zorte on!

Entzun

Gaixotasun baja hartzeagatik Aguraingo DHL Euskal Log enpresatik langile bat kaleratu dute

Aguraingo DHL Euskal Log enpresako ELA, LAB eta CCOO-k eman dute jakitera: gaixotasun baja hartzeagatik langile bat kaleratua izan da. Elkarretaratze bateratu bat egin zuten urtarrilaren 12an, eta ostean, agiri batean eman dute kaleratzearen berri.


“Berriz ere, enpresako zuzendaritzak lankide bat kaleratu du”. Hala adierazi dute, kaleratzea burofax baten bidez aurrera eraman zuela azpimarratuz: “ez da lehenengo aldia”. Baja hartzeko enpresak jarri duen aitzakiak argi adierazi du zuzendaritzaren jarrera: 2016an guztira 29 egun ezberdinetan baja hartzegatik kaleratu dute langilea.

Sindikatuek argi utzi dute kaleratze honen aurka egoteaz gain, “langileen eskubideak urratzen dituen edozein kaleratzeren aurka” daudela. Zuzendaritzari adierazi utzi diote “aurrean” izango dituztela enpresako langileak: “enpresako langileon batasunaren unea da”, azpimarratu dute. Urtarrilaren 12an elkarretaratzea egin zuten enpresaren kanpoaldean, baina baliteke mobilizazio gehiago iragartzea.

Igor Chillon eta Mikel Díaz de Alda (LAB): “Mercedeseko lan hitzarmen berriak lana prekarizatzea du xede”

Mercedes Benz askotan izan dugu hizpide ARABA HIZPIDE irratsaioan. Orain, CCOO-k eta UGT-k, besteak beste, lan hitzarmena adostu dute; LABek ez du bat egin (beste sindikatu batzuekin batera), “lana prekarizatzen duela” argudiatuta. LABeko kideak diren Mikel Díaz de Alda eta Igor Chillon mesfidati agertu dira zentzu honetan: susmo txarrak dituzte Mercedesetik martxan jarri nahi dituzten 1000 kontratu ebentualekin, “sinatu duten sindikatuei mesede egingo dielakoan”. 

Lan harremanei dagokienez, “sindikatu batzuekiko diskriminazioa egon dela salatu dute”. Izan ere, hemendik  aurrera, sinatutako hitzarmenarekin jarraituz, batzordeetan soilik sindikatu sinatzaileek hartuko dute parte. LAB-ek, aldiz, beste eredu bat planteatzen du, “gardentasuna bermatuz”.

Entzun

[Iritzia] “Erresistentziak” – Alaitz Andreu –

Etxepeko zazpigarren solairuko bikote bat harrituta dago, beren bi urteko haurrak ondo asko dakielako ezetz esaten, baina “bai” hitza ahoskatzeko zailtasun handiak dituelako. Fonetika eta artikulazio kontuak albo batera utzita, euskaraz zailagoa baita “b” fonema ahoskatzea “e” ahoskatzea baino, baina inguruko hizkuntza batzuetan horrela izan ez arren kontu berbera gertatzen denez, hau da, haurrak lehenago hasten direnez ez edo no esaten, arazorik gabe esan dezaket ezetz esaten ikasten dela aurrena. Eta arrazoia argia da: nahi ez dugun hori baztertzeko aukera bakarrenetakoa da ezetz esatea; eman nahi diguten zerbait nahi dugunean, hartu besterik ez baitugu egin behar. Purea nahi badugu, ahoa ireki eta barrura.

Pure hori nahi ez badugu, ordea, ahoa itxiko dugu; halere, zaintzaile tematiaren egoskorkeriak aurrera egingo duenez, koilara hegazkin bihurtzeraino, ezetz esan beharko diogu gure aldarriaz jabetu dadin. Horiexek izaten dira gure lehen erresistentziak.

Hori bai, zaintzaileak erabakiko du hegazkinaren hegaldiari ekiten jarraitu ala hegazkina lurreratu, berak daukalako boterea.

 

Antzera gertatuko zen Amerikako biztanleek, mendebaldarrok indigena izendatzen ditugun horiexek, beren baso-zelaietan zebiltzala, itsasontzi erraldoiak hurreratzen ikusi zituztenean. Ez. Gauza bera, esklabu bihurtu eta bortxatu edo hil zituztenean ere. Ez. Eta berdin Afrikan.

Gizon zuriek armak zituzten, ordea.

Orduantxe, beren izugarrikeriak legitimatzeko, larruazala aitzakiatzat hartuta, beltz izendatu zituzten hangoak, eta hainbat ezaugarri erantsi. Ondoren, beltzengandik bereizteko, zuri izendatu zuten beren burua. Kolonoek eraiki zuten arraza, beren krimenak eta zapalketa justifikatzeko.

Duela hainbat mende, sexu-bereizketarik egiten ez zenean, sexu kategoria asmatu zuten zakildunek, filosofiaren bidez lehenik eta zientziaren bidez gero, aludunak inpunitatez esklabu bihurtzeko, bortxatzeko eta hiltzeko. Orduan sortu ziren gizon eta emakume kategoria politikoak, hainbat ezaugarri erantsiz bakoitzari.

Ondorioz, heteronorma ere eraiki zuten, hetero eta homo kategoriak sortuz. Jakina, bizi-eredu eta familia mota bakarra sustatzea zen helburua: heteropatriarkatu kapitalistari eusten dion familia nuklearra arau bihurtzea, alegia.

Gaurko gizartean bizi-bizi dauden errealitateak dira horiek. Binomio madarikatuak. Gaztelania eta euskara.

Binomio horien beheko aldean gaudenok, ordea, binomioak hierarkikoak eta baztertzaileak baitira, geure burua identifikatu, sistema aztertu, eta, eraikitakoa beti eraitsi daitekeenez, eraikuntza zapaltzaileak deseraiki ditugu. Ezetz esan dugu askotan. Ez dugula esklabu izan nahi, ez dugula etxerako bidean ausartak izan nahi, aske izan nahi dugula.

Erresistentziak. Erresistentzia-mugimenduak.

Eta, lortu ere, gauza asko lortu dira. Zoritxarrez, ordea, gutxiegi dira, eta armairuak barrutik apurtu ezinik jarraitzen dute askok, armairuan bizi dela ere ez dakien asko dago, eta armairu horiek sendotzeko egurrak mozten jarraitzen dute beste askok. Gauzatxo bat argitu nahi dut: armairu esan dudan tokian, jarri kartzela, jarri heteropatriarkatu kapitalista.

Horrexegatik jarraitzen dugu erresistentzian, gure sinesmen, sentipen eta ohitura asko zalantzan jartzen, geure burua ahalduntzen, nahi ez dugun hori lau haizetara zabaltzen, bazterrak astintzen.

Jaun zuri matxistek, ordea, armairu-fabriketako mozkinak jasotzen dituzten horiexek, erresistentzia bitxia sortu dute deseraiketa-prozesu horren aurrean.

Emakumeak errespetatzen eta onartzen dituztela diote, baldin eta, beraiek ezarritako tokitik mugitzen ez badira.

Lesbianak eta gayak errespetatzen eta onartzen dituztela diote, baldin eta, beren sexualitatea aldarrikatzen ez badute.

Migratzaileak errespetatzen eta onartzen dituztela diote, baldin eta, beren herrialdeetan geratzen badira.

Hori guzti hori diote, azpiratuta dagoen kolektibo bat onartzea ala ez onartzea erabakitzeko ahala boteredunak bakarrik duela kontuan hartu gabe. Jator plantak eginez, baina beren ezarpena areagotuz beti, eta argi utzirik beren pribilegioak galduko ez dituztela; gizarteko biktima berriak beraiek direla. Beraiena zilegizko erresistentzia balitz bezala. Testuinguru horretan sortu da feminazi kontzeptu erredikulua, adibidez. Argudiorik ezean, errazena baita goitik behera iraina botatzea.

Halere, transexualak ez, horiek ez dituzte onartzen, baina beraiekin oheratzen dira.

Entzun

Inaxio Oiartzabal (Sare herritarra): “Larunbatean euskal jendartearen nahia irudikatu behar dugu; gizartearen garaia da”

Dena prest dago milaka herritarrek Bilboko kaleak betetzeko larunbat honetan. Azken hiru urteetan bezala, eta behin gabonak pasata, euskal preso, iheslari, deportatu eta euren senideen eskubideen aldeko manifestazio nazionala deitu du Sare herritarrak Bilbon. Inaxio Oiartzabal sarekidearekin hitz egin dugu HIZPIDEAn manifestazioaren atarian.

Besteak beste, indarkeriaren biktima ezberdinek, artistek, kirolariek edota eremu instituzional zein sindikaleko hainbat eragile zein norbanakok atxikimendua adierazi diote jada martxari. Aurten ere, aurreko urtean bezala, dirua biltzeko arduradunen izenak eman ditu Sare herritarrak, inolako arazorik ez izateko. Manifestazioa 17:30tan abiatuko den arren, egun guztian zehar ekimen ezberdinak egongo dira Bilbon. Beste urte batez, autonomia kalea beteta ikusiko dugu larunbatean eta biharamuneko argazkietan, urtero esaten den bezala, azken izatea espero den mobilizazioan. Gasteiztik ere, autobusak abiatuko dira Bizkaiko hirburura: goizez zein arratsaldez. Txartelak taberna ezberdinetan daude eskuragai, tartean, Hala Bedi Tabernan.

 

Entzun

Zalantzak, ekarpenak,..

3 + 3 =

Hizpidea

Hala Bedi Bi 09.00etan

No feed items found.

telefono_92452 945 12 88 55

 telegram-vs-whatsapp 640 073 613

e-mail-icono-6785-96 araba.hizpide@halabedi.eus

Kantoia

Hala Bedi Bat 18.00etan

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies