Memoriaren Arrakalak | Sugeak eta poltsa hutsak

Memoriaren Arrakalak | Sugeak eta poltsa hutsak

Juan Kruz Lakastak duela gutxi buelta bat eman zion “Historia irabazleek idazten dute” esaldiari, izan ere, bere ustez: “historia zakildunek idazten (ohi) dute”. Hori dela eta, historiako gertakari eta prozesu askotan emakumeen parte hartzea, ezkutatua geratzen ez denean, bigarren mailan kokatzen da.

Hori gertatu da Martxoaren 3ko sarraskia eragin zuen grebarekin. Hutsune hori betetzeko asmoz, ikerketa baten bidez, Zuriñe Rodriguez, Itziar Mujika eta Nora Miralles emakume horien memoria berreskuratzen hasi dira. Horretaz gain, aurtengo urtemugan emakumeen papera azpimarratuko dute.

Izan ere, zaila da azaltzea Gasteizen 1976an gertatutakoa emakumeen borroka kontuan hartu gabe. Gertakari horietan izandako parte hartzea bi arlotan nabarmendu dezakegu: alde batetik, Areitioko kremailera-lantegiko langileak eta; beste alde batetik, etxeko andreak.

Sugeak

Areition 685 langilek egiten zuten lan, gehiengoa emakumeak ziren, eta, lanpostuei dagokienez, gizonak baino postu eta soldata baxuagoak zituzten. Lan itunaren inguruko desadostasunak zirela medio, eta asanblada batzuen ostean, urtarrilaren 22an “suge” bat egin zuten lantegian eta grebara batu ziren.

Asanbladen aktetan orduko egoera zein borrokaren gogortasuna islatu zituzten:

“Esta lucha actual, aunque dura y dolorosa, para los trabajadores: nos mentaliza, nos une y nos ayuda a descubrir las explotaciones en que vivimos. Los capitalistas se sirven del Sindicato Oficial que no nos sirve a nosotros y de la policía que nos golpea sin consideración y de la prensa que miente y nos amenaza. Ellos se unen para explotarnos, nosotros unidos para defendernos. Sus leyes son injustas, las hacen ellos para defender sus intereses. No tenemos porque obedecerlas.”

Lantegiko emakume gehienek grebarekin bat egin zuten; gizonen kasuan, aitzitik, gehiengoak lanean jarraitu zuen. Testuinguru horretan, langile zapalketaz gain, emakume gisa ere zapalduak zirela jabetu ziren:

“La empresa empezó por tener más hombres que mujeres. Ahora somos muchas más las mujeres. Razón: la mano de obra de la mujer les sale más barata. Esto no deja de ser una explotación. A igual trabajo y rendimiento, el mismo salario, pero vemos que no es así, sino que las diferencias son de 4.000 a 6.000 pesetas.”

Poltsa hutsak

Etxeko andreek ere greban parte hartu zuten, lehenengo beraien senarrei laguntzeko asmoz, baina, pixkanaka, aldarrikapen propioak plazaratzen hasi ziren. Diru-bilketa antolatzeaz aparte, aldarrikapenak gizarteratu zituzten poltsa hutsekin egindako martxetan.

Halaber, lan esparrutik kanpoko eskaerak zabaldu zituzten, hala nola: haurtzaindegien falta, Gizarte Segurantzaren gabeziak edo auzoen eskasiak. Horrela, lan erreproduktiboa islatzeaz gain, Gasteizko sektore zabalak bereganatzea lortu zuten. Horixe izan zen martxoaren 3ko grebaren arrakastaren gako bat.

Emakume ugarirentzat greba benetako ahalduntzea izan zen, langile eta genero zapalketaz konturatzeaz aparte, askok hainbat gizarte mugimendutan parte hartu zuten ondorengo urteetan. Ez da kasualitatea hilabete batzuk geroago gertatu zen Arabako Emakumeen Asanbladaren sorrera.

42 urte eta gero gauza batzuk aldatu dira, baina emakumeen zapalketak arlo askotan dirau, besteak beste: soldata arrakala, zaintza lanen aitortza eza, edo emakumeen aurkako bortizkeria. Horregatik, langile mugimenduaren praktikak birmoldatuz, martxoaren 8an emakumeek greba egingo dute.

Igor San Jose (ELA) : “AHT eraikitzen 7 lagun hil dira, guk dakigula”

Igor San Jose (ELA) : “AHT eraikitzen 7 lagun hil dira, guk dakigula”

Igor San Jose ELAko Gipuzkoako Eraikuntzako arduradunarekin hitz egin dugu, askotan hitz egin dugu AHT eta Errauskailuaren inguruan saio honetan, baina oraingoan Lan Arloaren perspektiba gehitu nahi izan diogu. Zuloan liburuak, Argiak eta Manuel Robles Arangiz fundazioak elkarlanean ateratakoak, Urko Apaolaza kazetariak idatzia, argitara eman du AHT-a eraikitzearen atzean zer dagoen. Horri buruz jakin nahi, eta ingurumenaren gaietan jarraituz Errauskailua ere izan dugu hizpide berarekin. Lan egoera benetan garratza! Lan ordu inposibleak, oporrik ezak, istripuak, hildakoak, soldata mixerableak, hitzarmenik eza… Eta hori guztia obra publikoetan eta ingurumenari horrela eragiten diotenetan.

Entzun
“El caso Portu-Sarasola es paradigmático para mostrar cómo los poderes del estado se coordinan para cubrir a los torturadores y negar la tortura”

“El caso Portu-Sarasola es paradigmático para mostrar cómo los poderes del estado se coordinan para cubrir a los torturadores y negar la tortura”

Xabier Makazaga, investigador sobre la tortura en Euskal Herria y autor de “Manual del torturador español”, publicó precisamente  hace tres años un libro, que está disponible en Internet, “El caso Portu-Sarasola. Los encubridores de la tortura al desnudo”.

Hemos hablado hoy, día contra la tortura, con Xabier Makazaga, día también en el que el Tribunal Europeo de Derechos Humanos ha condenado al Estado español, por considerar que Igor Portu y Mattin Sarasola sufrieron un «tratamiento inhumano y degradante».

Entzun
“Euskal musikan trikitixa eta rocketik ateratzen ari gara”

“Euskal musikan trikitixa eta rocketik ateratzen ari gara”

Elkarrizketa tartean MARLIK musika talde Zumaiarra izan dugu gaur Kantoian, 2017 urtean plaza hartu zuena. Euskaratik abiatuta Rock-Blues erritmoekin jolasean aritzen dira eta Country eta Swing-ari ere zirika egiten diote. Joan den urtearen akaberan munduratu zuten beraien lehenbiziko diska MARLIK izenarekin eta Gasteizen zuzenekoan arituko dira otsailaren 13an, bihar, 20:30etan, Parral tabernan. Muxutruk!

Entzun
“Hezkuntza sistema honek zapaldu eta inbisibilizatu egiten gaitu emakumezkoak garelako”

“Hezkuntza sistema honek zapaldu eta inbisibilizatu egiten gaitu emakumezkoak garelako”

Martxoaren 8ko greba feministaren ardatzei buruzko solasaldiak egiten ari da HIZPIDEA, greba eguna iritsi bitartean. Joan den astean zaintzari buruzko solasaldia egin ondoren, hezkuntza arloaren txanda izan da gaurkoan. Gaiaren inguruan aritzeko, Gasteizko Unibertsitateko Emakume Taldeko Maite Idoate eta Eneritz Zengotitabengoa eta ELAko irakaskuntza arloko kide Miren Zubizarreta izan dira saioan, nor bere alorreko ikuspegia ematen.

Entzun
Amaia Izko: “La sentencia supone un poco de justicia en un procedimiento lleno de barbaridades jurídicas”

Amaia Izko: “La sentencia supone un poco de justicia en un procedimiento lleno de barbaridades jurídicas”

El Tribunal Europeo de Derechos Humanos ha condenado al Estado español por las torturas contra los presos poliíticos vascos Igor Portu y Mattin Sarasola. Habían llevado su denuncia de torturas a esta instancia europea tras la absolución a los cuatro guardias civiles dictada por el Supremo, anulando una primera condena en Gipuzkoa. Hablamos con Amaia Izko, abogada de los dos jóvenes de Lesaka.

Entzun
“Seguimos pensando en un modelo de contratación que sea con criterios claros y transparentes”

“Seguimos pensando en un modelo de contratación que sea con criterios claros y transparentes”

Entrevistamos a Mikel miembro del sindicato LAB, el cual nos traslada las diferentes denuncias que han realizado los sindicatos ELA, LAB y ESK ante las Juntas Generales para informar de la situación actual tras las resoluciones que la Inspección de Trabajo que emitió en 2017. Continúan los fraudes en los contratos  y han solicitado la mediación del Gobierno Vasco ya que la situación de la fábrica de Mercedes en Gasteiz “es la más grave que se ha tenido en Araba”.

Entzun
“Detrás de la mutilación genital femenina está el control de la mujer y de su sexualidad”

“Detrás de la mutilación genital femenina está el control de la mujer y de su sexualidad”

Contactamos con Fátima Djarra, mediadora intrecultural de Médicos del mundo Nafarroa y escritora del libro “Indomables”.  Nos acercamos a la mutilación genital femenina (MGF), ella y más de cincuenta voluntarios y voluntarias llevan 10 años trabajadando en Nafarroa con familias africanas y también con profesionales sanitarios, trabajdorxs sociales y profesorado. 

Hablamos de los logros conseguidos a tavés de prevención, la formación y de la sensibilización y de los retos para el futuro. 

Entzun
‘AHTrik ez Lautada’ plataforma: “AHT 30 metrora igaroko da zenbait lekutan, horrek herrietan eragin dezakeen kaltearekin”

‘AHTrik ez Lautada’ plataforma: “AHT 30 metrora igaroko da zenbait lekutan, horrek herrietan eragin dezakeen kaltearekin”

Nafarroako korridorearen eta Euskal Yren arteko lotura Lautadan zehar egiteko aukera zabaldu da azken asteotan, eta Lautadako herritarrak horren aurka antolatzen hasiak dira. Aritz Albaina “AHTrik ez Lautada” plataformako kidea egon da gaur ARABA HIZPIDEn horren berri ematen. Kalte ekologiko eta gizarte aldetikoak eragingo lituzke AHT lerro berriak, eta tren soziala aldarrikatzen dute, alternatiba gisa. Zenbait herritatik 30 metro eskasera igaroko litzateke AHT, eta horrek kalte arriak eragingo lituzke herrion eguneroko bizitzan. Asanblea irekiak antolatu dituzte Lautadako herrietan, eta proiektuaren aurkako alegazioak ere Hala Bedi irratian daude eskuragarri, besteak beste, nahi duen orok sinatzeko.

Entzun

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies