“Ikuspegi  desberdinak”  -Jaione  Agirre-

“Ikuspegi desberdinak” -Jaione Agirre-

Aspaldi-aspaldian gertatzen ez zitzaizkidan egoera deseroso bi gertatu zaizkit hiru hilabeteren buruan eta kontatu nahi dizkizuet.

Duela aste pare bat, larunbatero gosaldu ohi dudan tabernan mozkor bat hurbildu zitzaidan komentario matxistak eginez. Alde egiteko eskatu nion, baina bere pentsaeraren arabera nik pozik hartu beharreko esaldiak botatzen zizkidanez eta mozkor egonik, alde egin ordez, nirekin eseri zen mahaian eta alde egiteko berriro eskatu arren, ez zuenez egiten, nik jaiki eta lekuz aldatu beharra izan nuen. Ez zitzaidan gehiago hurbildu. Tabernako jabea ez zen konturatu sukaldean-edo lanean zegoelako eta inguruan zeuden tabernako bezeroek begiratu bai, baina ez zuten ezer egin. Horraino nik bizi izan nuen gertaera matxista desatsegina.

Geroxeago, nire lagunak iritsi zirenean, gertatutakoa kontatu nien eta haietako batek esan zidan, antza, beste neska bati antzekoa egin ziola gizon hark (nik ez nuen ikusi) eta, beraiek barran gosaria eskatzen ari zirela, entzun ziotela tabernako jabeari kexuka “moro” batek molestatu ziola esanez.

Interesgarria iruditu zitzaidan erreakzioak hausnartzea:

  • Niretzat hau gertatu zen: jarrera matxista bat jasan nuen (gizon hura mozkorturik zegoela areagotuta),
  • Beste neskarentzat: “kanpotar” mezpretxugarri batek molestatu zion eta
  • Ingurukoek begiratu egin zuten, baina ez zuten ezer egin, pentsatu nahi dut, hitz hutsetan geratu zelako egoera azkenean (tabernako jabeak izan ezik, bidali egin zuela).

Beraz, argi zegoen, exajeratuz: niretzat garrantzitsuena egoeraren matxismoa zela; beste neskarentzat “kanpotarra” zela hurbildu zitzaiona eta gizarteak plantak egiteko joera daukala, beste aldera begira dagoela eginez (zeren denak zeuden begira).

Ziur naiz nire ikuspegian gauza asko daudela kritikatzeko, eta eskertuko nituzke gehiago ezagutzea.

Nire aldetik, beste bezeroei hau esango nieke: horrelako jarrerak isilik onartzen ditugun bitartean, gehiagotan gertatuko direla eta larriagoak ere izango direla.

Beste neskari lantokian gertatutako bigarren egoera kontatuko nioke (sekula santan horrelakorik gertatu gabea nintzela esan beharra dut, gainera): ikerlari “espainiar” bat etorri zen gure laborategira lanera egun bateko lan zehatza egitera. Bion arteko lehen hizketaldi osoa bularretara begira izan nuen (aurrez aurre geundela “aprobetxatuz”) eta bigarrenean, hori egin ez zezan bere alboan jarri nintzenez, burua jiratu eta ipurdiari begira zegoela hitz egiten aritu zitzaidan. Nola deskribatuko luke egoera oraingo honetan beste neska horrek? Nik garbi daukat berriz ere: matxista (eta, bide batez, ausarta banintz, ez tabernako beste bezeroak bezala, neska horri proposatuko nioke xenofobia puntu hori aztertzea).

Entzun
Izaro  Arbe  (Negeak):  “Elkarrengandik  ikasteko  aukera  izango  dugu  Gazte  Feministon  topaketetan”

Izaro Arbe (Negeak): “Elkarrengandik ikasteko aukera izango dugu Gazte Feministon topaketetan”

Larunbat honetan, Arabako Gazte Feministon topaketak burutuko dituzte Aiaraldean, Amurrion zehatzago. Jai eredua, espazio feministak edo erantzun moldeak jorratuko dituzte egun guztian zehar, eragile feminista ezberdinen esperientziak elkartrukatzeaz gain. Parrandarako tartea ere izango dute eta jardunaldietan parte hartzeko hainbat ohar kontutan izatea garrantzitsua da.

Eguneko lanketan burubelarri dagoen Izaro Arbe gonbidatu dugu gaur gurera, jardunaldien inguruan hausnartzeko, aipatutako oharrak komentatzeko eta egitaraua azaltzeko.

Entzun
“Akordioa  -IbanZaldua-

“Akordioa -IbanZaldua-

2352. urteko maiatzean gaude. Madrileko parlamenturako hauteskundeak egin berri dira, eta egoera bereziki zaila da, botoa oso zatituta suertatu delako eta konbinaketa gehienak ez direlako nahikoak gobernu sendo bat osatzeko. Azkenean Comunión Errejonista, Partido Socialista Robótico Español, Ciudadanos y Ciudadanas eta Unión de Centro Democráticoren arteko lauko koalizio ez-egonkor batek izendatu du presidentea, eta, horrek, ministroen kontseilua. Hala ere, gobernuak ez dauka gehiengo absoluturik Gorteetan, eta legegintzaldia oso gorabeheratsua izango da.

         Eskerrak aurrekontuen eztabaida iritsi denean Euzko Alderdi Jeltzalea prest agertu dela negoziatzeko eta bere bost diputatuen boto ezinbestekoak gobernuaren zerbitzura jartzeko. Pixka bat harrigarria izan da, gobernu-koalizioa osatu zenean EAJko ordezkariak, Ahmed Gametxogortak, sekulakoak bota zituelako haren kontra –“Halako diskurtso atzerakoi eta arduragaberik ez dut sekula entzun parlamentu honetan, eta Euskadiri buruz, gainera, ez du hitz bakar bat ere esan presidentegaiak…”–, eta Iñigo Urkullu lehendakariaren seigarren klona ere, bere ohiko zuhurtasunarekin baina, nahikoa mesfidati agertu zen, hasiera batean behintzat.

         Zorionez, aurrekontuak onartuak ez izatearen arriskuaren aurrean, gobernu zentrala kikildu, eta jeltzaleen eskakizun guzti-guztiei ameto eman zien. Horrela, kupoaren negoziazioa, 2282tik estankatuta zegoena, berrartu egin zuten alde biek, eta bozkatzeko unea iritsi zenean hain zegoen aurreratuta ezen jeltzaleek, akordioa ixteko puntu gutxi batzuk argitzea falta bazen ere, aurrekontuei baiezkoa ematea erabaki baitzuten. Horretaz gain, bi aldeen arteko desadostasunak ordainketen atzerapenei buruz, 2019tik arrastatzen zirenak, konpondu, eta gobernuak Eusko TeknoJaurlaritzari zor zizkion zazpiehun mila bilioi pezetak itzuliko zizkiola agindu zion. Horretaz gain, negoziazioetan, ustekabean, 600 borroka-ziborg berrien promozio bat lortu zen Ertzaintzarentzako, eta Abiadura Handiko Trenaren azkenaurreko tarteentzako finantzaziorako behin behineko konpromisoa (epe ertainera begira beti ere).

         Kartzela-politikaren transferentzien auzia eta preso gaixoen sorterriratzea negoziazioen agendatik kanpo geratu ziren, beste behin. Baina, hala ere,  Gametxogorta diputatuak azpimarratu duen bezala, “Esan genuen konplexurik gabe negoziatuko genuela eta Euskadiren interesak gauza guztien gainetik jarriko genituela. Akordio ona da Herri honentzat eta herritar guztientzat. Akordioak aurrerabidea ekarriko du, enplegua eta esklabotza subliminala hobetuko ditu, eta Euskadiko txoko guztietara iritsiko da. Gu oso pozik gaude akordioarekin. Ahaleginak merezi izan du eta gure aldetik oso adi egongo gara akordio hau osorik bete dadin”.

Entzun
Izaskun  Goienetxea  (Askapena):  “Eskuratu  nahi  dugun  burujabetza  lortzeko,  internazionalismoa  da  tresna  eraginkorrena”

Izaskun Goienetxea (Askapena): “Eskuratu nahi dugun burujabetza lortzeko, internazionalismoa da tresna eraginkorrena”

30 urte Askapena Euskal Herriko erakunde internazionalista jaio zenetik. Zarautzen egin zuten euren lehenengo asanblada 1987an, eta 30 urteren ondoren, orduko eta gaurko Askapenako militanteak. Urteak pasa arren Euskal Herri  sozialista, feminista, euskaldun eta internazionalista baten alde borrokan jarraitzeko deia egin dute, brigadak, hitzaldiak, formakuntzak edota ekimen ezberdinak hartuz oinarritzat horretarako.

Erakunde <internazionalistako izaskun Goienetxearekin hitz egin dugu ARABA HIZPIDEn, iraganaz, orainaz, eta etorkizuneko erronken inguruan. urriaren 7an, 30. urteurrena ospatzeko jaialdia ospatuko dute Berriozarren.

Entzun
“Basamortu  debekatua”  -Alaitz  Andreu-

“Basamortu debekatua” -Alaitz Andreu-

Igandea egun euritsua izan zen, euritsua eta hotza. Lagun batzuk gonbidatu nituen etxera, eta, Gintonik artean, Desertu Debekatuan aritu ginen jolasean. Jolasean, eta ez jokoan. Izan ere, elkarlaneko jolasa da; talde osoak galtzen du, ala bizirik ateratzen. Basamortua bera eta bertako ekaitzak dira etsaiak, eta egarria. Erabakiak guztion artean hartzea da kontua, eta, elkarri lagunduz, basamortutik ateratzea. Egarriak jota hiltzen bada bat, guztiok hiltzen gara.

Atzo eguerdian, bazkaltzekotan nengoela, etxeko tinbrea jo zuten. Etxean bakarrik egoten naizenean, ez zait atea irekitzea gustatzen; are gutxiago, behatxulotik begiratu eta gizonezkoak direla ikusten edo atzematen badut. Auskalo zergatik, etxepeko administratzaileak garelako beharbada, behatxulotik begiratu eta bi gizonezko ikusi nituen arren, atea ireki nuen. Iberdrolakoak zirela esan zidaten. Hitz egiten zuenak hontz-begiak zituen. Eta asko hitz egiten zuen. Deseroso nengoen, baina, atea itxi beharrean, entzuten jarraitu nuen. Hala ere, zerbait egiten saiatuko balira, nola erantzungo niekeen pentsatzen hasi nintzen, nola kolpatuko nituzkeen irudikatzen. Eta ez, ez da sentipen batere atsegina.

Albistegia nuen jarrita, eta oso ondo entzuten zen geunden tokitik. Bi neska etxera sartu zitzaien gizonezko lapur erasotzaile batez nola libratu ziren kontatu zuten; kontakizun odoltsua izan zen. Nahi gabe, barre txikia atera zitzaidan, eta, aurrean nituen bi gizon horiek nitaz pentsatuko zutenaz batere kezkatu gabe, lasaitu egin nintzen, eta indartu. Haietaz libratzeko mila ideia bururatu zitzaizkidan. Eta, Basamortu Debekatuan bezalaxe, nolabaiteko talde-sentipena eduki nuen. Beren burua babestu zuten bi neska haiek eta ni, hirukote galanta.

Atzokoa pelikula bateko eszena izango balitz, berez, ez luke Bechdelen testa gaindituko. Edozein adierazpen artistikotan, izan daiteke pelikula batean edo nobela batean, emakumeen eta gizonen errepresentazioa parekidea den jakiteko erabil daiteke Bechdelen testa. Hau da, kopuruez gain, emakumeek lan artistiko horretan duten irudikapena onargarria den ala ez ikusteko. Test horren arabera, lan horiek hiru ezaugarri eduki behar dituzte. Lehenengoa, gutxienez bi emakume agertu behar dira, eta paper nahiko garrantzitsua eduki behar dute traman. Bigarrena, elkarri hitz egin behar diote uneren batean. Hirugarrena, elkarrekin daudenean ez dute gizonezkoei buruz bakarrik hitz egin behar.

Zoritxarrez, pelikula, telesail, nobela, komiki eta abar gehienetan, ez da testa betetzen. Ikusten edo irakurtzen duzuen hurrengo lanean testa betetzen ote den probatzeko proposamena egiten dizuet; bai, baita zuen pelikula gustukoenean ere. Litekeena da ez gainditzea.

Atzoko iberdrola-momentura itzuliz, gertatutakoa pelikula bat balitz, berez, ez litzateke testa beteko; nire burutazioak agertuko balira, ordea, bai. Hiru emakumek eratutako taldea sortu zen, garrantzitsua traman, eta gizonezkoei buruz beharrean, autodefentsa feministaz aritu ginen.

Irribarre ere egin nuen.

Ezinbestekoa da adierazpen artistiko guztietan agertzea emakume edo gorputz ez-(hetero)normatibo eraldatzaileak, gogorrak, dibertigarriak eta azkarrak, batzuetan triste, besteetan pozik edo haserre. Badago esaten duenik beti ari garela horrelako kontu txotxoloak eskatzen, ea ez ote garen nekatzen. Aspertu egiten ditugula. Eta kontua da haien eredu hegemonikoa irudikatzen ez duen guztiak beldurtzen dituela.

Basamortu Debekatura jolastu nahi?

Alaitz Andreu Eizagirre

Entzun
GES  (Gazte  Emantzipaziorako  Sarea):  “Gaur  egun  dauden  baldintza  objetiboekin,  okupazioa  da  aukera  bakarra”

GES (Gazte Emantzipaziorako Sarea): “Gaur egun dauden baldintza objetiboekin, okupazioa da aukera bakarra”

Gazte talde batek Gasteizko alde zaharreko hiru eraikin okupatu dituela jakin genuen asteburuan, Ensanche 21en eraikinak hirurak. Sei urtez egon dira hutsik eraikin hauek, eta, orain, hainbat hedabidetan zabaldu dutenez, Udalak mugitzeko asmoa omen dauka.
Etxebizitzaren eta Emantzipazioaren arazoei aurre egiteko GES sortu da, Gazte Emantzipazio Sarea eta bertako kide den Maialenekin hitz egin dugu ARABA HIZPIDEn, sareaz eta azkenengo berriak mintzagai hartuta.

Entzun
Tertulia  |  “Gaixotasun  larriak  eta  espetxea”  -Amets  Martínez  de  Heredita  eta  Gotzone  López  de  Luzuriaga-

Tertulia | “Gaixotasun larriak eta espetxea” -Amets Martínez de Heredita eta Gotzone López de Luzuriaga-

Bi egun baino ez dira falta Gasteizko kaleak aldarrikapenez betetzeko. Manifestazio nazionala deitu du Sare herritarrak Arabako hiriburuan, larriki gaixorik dauden presoen askatasuna eskatzeko.

Oier Gomezen kasuak titularrak hartu ditu azken asteetan, baina badira oraindik larriki gaixorik dauden beste 12 euskal preso. Zerrenda horretan, bere garaian, gure gonbidatuetako bat egon zen, Gotzone Lopez de Luzuriaga.
Beste gonbidatua, aldiz, larunbateko manifestazioa prestatzen burubelarrri dagoen Sare herritarreko Amets Martinez de Heredita da.
Biekin hitz egin dugu ARABA HIZPIDEn, manifestazioaz, eta espetxeak eta gaixotasunak batera sufritzeak suposatzen duenaren inguruan.

Entzun
“Kutxazainak”  -Patxi  Goenaga-

“Kutxazainak” -Patxi Goenaga-

Gaurkoan ere lapurrez, ustelkeriaz eta lotsagabeez izan ditugun hainbat berriri buruz hitz egin nahi nuke. Berri zaharrak eta, horregatixe, okerragoak. Madrileko Ppko goi kargu batzuen negozio ustelak, Katalunia aldeko zenbaiten larrialdien berri ere izan dugu, epailearen aurrean agertu behar izan dutenean. Zenbaitek, itxuraz duintasun izugarriaz agertzen bazitzaizkigun ere, eta ez naiz ari traje eta korbata garestiez, etikan eta zintzotasunaren banderan bildurik beste guztioi lezioak emateko posturan agertzen zitzaizkigun, pertsonaia eredugarriak balira bezala, gure haurrei eredu gisa erkusteko moduko pertsonaiak balira bezala…

Gero ikusi ditugu ipurdia estuturik, egindakoaz benetan damu balira bezala, ez barkazioa eskatzen, ume gezurti gaiztoen antzera inori errua boteaz baizik: “ez ez, ez nintzen ni izan…” nik ez nekien ezer… halakok engainatu ninduen…

Beste batzuetan egindako errua aitortzeak ekar liezaieketen onurak errentagarriagoak direlakoan… Bartzelonako Palau de la musica delako kasua. Beste batzuetan…

Baina niri tripako minik handiena ematen didana, edo handiena ez bada, haindienetakoa, da jendilaje honek, pribatuan ari denean, inork entzuten ez diela edo zelatatzen dituztela susmatzen ere ez dutenean darabilten hizkera kuartelarioa, makarra,… Umeen aurrean ere nola hitz egingo ote dute pertsonaje dotore hauek? Eta jendilaje hau Madrileko Komunitateko buru. Erruki ditut Madrildarrak.

Lehenbizikoez pentsatzen jarrita, esaten da sekretuak gordetzeko modurik egokiena sekretuok nork bere buruari bakarrik kontatzea dela. Norberaz aparte beste norbaitek baldin badaki zure sekretuaren berri, erraza da, premia sortuz gero, bigarren lagun horrek beste norbait ere jakitun egitea. Zigorra arintzeko balio badu, adibidez, nork ez luke beste norbait salatuko? Hortaz, ez fidatu.

Eta ez fidatu, halaber, komunikazioen  segurtasunean. Gaurko komunikazio sare ezkutuak hor daude. Baina espioiak eta salatariak ez dira filmetako kontuak bakarrik. Nonahi ager daitezke. Ikasbide positibo batzuk behintzat atera litezkeela iruditzen zait, ikasi nahi badugu. Abisatuta gaude.

Lapurrak beti izan dira, txikiak eta handiak. Baina txikiak, esango nuke, gaizkiago ikusiak direla lapur handiak baino. Praktikan behintzat hala ematen du. Lapur txikiak pena ematen du, lapur handiak, enbidia agian zenbaiten artean behintzat.

Ni, berez, gartzelaren kontrakoa naiz: denon diruz zenbait granujari hotela ordaintzeak ez dit pozik ematen. Lepoko zuriz jantzitako horiei ezer ordaintzeak are gutxiago. Lehenbizi itzuli dezatela ostutakoa eta gero hitz egingo dugu.

Lapurtzar horiek beren poltsikoaren alde aritu badira, itzuli dezatela eta ez diezagutela esan ez dutela diru horren arrastorik… edo beren sozioren batek dirua hartu eta poltsa eskuetan ihes egin zuela ez dakit nora, arrastorik utzi gabe, Far Westeko filmetan bezala.

Eta alderdi politiko baten dirukutxa gizentzearren ostu badute, kontua errazago da: alderdiak itzuli dezala. Gizarteak eskertuko du.

Nire gaurko jarduna amaitzeko, utzidazue zerbait kontatzen. Garai bateko fraideek errazago zuten, antza: diru ardurak administradorearen eskuetan uzten zituztenean, kontatzen da administradoreak kargua bere gain hartzerakoan, honako formula hau erabiltzen zutela:

ACCIPE CAPSAM ISTAM VACUAM

QUAM ADIMPLERE CONABERIS

SIVE PER FAS SIVE PER NE FAS.

NIHIL DE ANIMA TUA CURES,

FRATRES PRO TE ORABUNT.

 

Alegia:

‘HAR EZAZU KUTXA HUTS HAU

ZEINA SAIATUKO ZAREN BETETZEN

MODU BATEAN ZEIN BESTEAN.

ZURE ANIMAZ EZ ZAITEZ BATERE ARDURATU,

ZURE ANAIEK OTOITZ EGINGO DUTE ZURE ALDE.’

Ez dakit administradoreari berari zernolako lasaitasuna emango zioten agintzen zitzaizkion bere komentuko anaien otoitzek. Baina ziur naiz gainerako fraideek otoitz egiteaz gainera, ez ziotela begirik gainetik kenduko ez anaia diruzainari ez kutxari,  badaezpada ere.

Egunero azaleratzen diren kasu ugarien aurrean, ez dakit inork otoitz egingo duen inoren alde. Baina bere ‘lagunek’ defendituko dituztela eta, gehiegi ezin fidatu. Garai bateko fraide gizarajoak agian benetan hartuko zuen NIHIL DE ANIMA TUA CURES delako hori. Baita agintzen zitzaizkion otoitzak ere. Gaurko administratzaile ustelek horren ziurtasunik behintzat ez dute. Zorionez. Eta lapurreta egiteko bideak zenbat eta gehiago konplikatu, hobe.

Entzun

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies