“Medio txiki batek uste baino indar handiagoa egin dezake AHTren aurka, sinergia egokiak baliatuz gero”

“Medio txiki batek uste baino indar handiagoa egin dezake AHTren aurka, sinergia egokiak baliatuz gero”

Urko Apaolazqa Argiako kazetaria izan da gaur HIZPIDEAn, Zuloan. Bidaia bat AHT eta lan-esplotazioan barrena liburua Gasteizen aurkeztuko duen egunean. Liburuan jasotzen dira AHT eraikitzeko lanetan gertatzen ari diren irregulartasunak: langileen lan-baldintza kaskarrak, arau-hausteak, eskubideen urraketak… Langile gehienak kanpotarrak dira eta baldintza prekarioetan egiten dute lan. Bestalde, Aldi Baterako Enpresa Elkarteek dakarten ilunkeria izan du hizpide, azpi-kontrataziora jotzen baitute, horrek dakarren lan-baldintzen okertzearekin. Liburua Manu Robles-Arangiz Institutaren eta Argiaren arteko elkarlanaren fruitua da. Aurkezpena gaur izango da, arratsaldeko 19:00etan Oihaneder euskararen etxean, ADI ustelkeriaren aurkako elkarteak antolatuta.

Entzun
“Ebaluazio-sistemak kontrol-sistema bihurtu nahi dituzte, hezkuntza merkatuaren logikan instrumentalizatzeko”

“Ebaluazio-sistemak kontrol-sistema bihurtu nahi dituzte, hezkuntza merkatuaren logikan instrumentalizatzeko”

Greba-dinamika berri bati ekingo diote hezkuntzako publikoko langileek datorren martxoaren 14tik aurrera: martxoaren 14 eta 15ean grebara daude deituta sukalde eta garbiketako langileak, haurreskolak partzuergokoak, heziketa berezikoak eta irakasleak. Ia urte eta erdiko mobilizazio-aldiari ekin ziotenetik, egoera ez dela aldatu salatu du Aitor Idigoras Steilaseko kideak. Greba deialdiaz gain, beste gai batzuk ere izan ditugu hizpide Idigorasekin, hala nola segregazioa eta LOMCE eta HEZIBERRIren aurkako planto dinamikak.

Entzun
“M8: historia gainditzeko aukera” -Jon Nogales-

“M8: historia gainditzeko aukera” -Jon Nogales-

Arrakasta ukaezina izan zen martxoaren 8ko greba feminista. Historikoa ezbairik gabe.

Historikoa, grebak jasotako jarraipenagatik –atzerriko komunikabideak Espainiara begira, portzierto-. Historikoa, mobilizazioaren izaera espontaneoagatik. Historikoa, emakumeek oihuka aldarrikatzen zuten protagonismoa lortu dutelako -eta gizonezkoek manspreading publikorako dugun tendentzia naturalari eusteko gai garela konturatu garelako-.

Historikoa, hain zuzen, Mugimendu Feiministaren garaipena izan delako. Mugimendu Feministak beharrezkoa zuen garaipena.

Garaipen mediatikoa lehendabizi: heteropatriarkatu, ekonomia-informal, lan-erreproduktibo, eta beste hainbat kontzeptu, gizartearen sektore erreakzionarioen gorrotoa eragiten duten horiek,  gizarteak beren lengoaian konbikzioz barneratu dituen terminoak direla agerian geratu delako. Eta honetaz oharturik, komunikabideetako talde editorial dominanteek ostegunerarte kontzeptu horien aurkako burututako erasoari utzi, greba feministaren deialdi beraren aurka zabaldutako ofentsiba eten, eta burua makurtu behar izan dutelako.

Eta garaipen soziala: sindikatu, ezkerreko alderdi politiko eta erakunde publiko  guztiak gainditu ez bakarrik, guzti hauek beren ekimenarekin bat egitera behartu dituen heinean. Mugimendu Feministak gogorarazi digu gizabanakoek erreibindikazio transbertsaletan masiboki altxatzeko, batasuneko ekimenak eskatzen dituela.  Alderdi edo sindikatu honen edo haren menpekotasunetik libre.

Greba feministaren arrakasta, esnatutako kontzientzia etsituetan neurtzen da. Erreklutatutako feminista gazte berrien kopuruan. Eragindako erreakzio matxisten kopuruan. Feminismoan berrezitako gizon eta emakumeen kopuruan. Agerian utzitako alderdi eta ordezkari publikoen kopuruan.

Lortutako garaipen mediatiko eta soziala  garaipen politikorantz bideratzea da orain -da beti- erronka. Helburu honetan, Mugimendu Feministaren mobilizazioa eredugarria izan da. Beste neurri batean, azken asteetan  pentsiodunen mobilizazioak eredugarriak izan diren bezala.

Eredu ekonomikoaren  desberdintasun lazgarrienak pairatzen dituzten kolektiboek, hain zuzen, historia aldatzeko boterea dutela erakutsi digute.

Gizarte osoaren erronka da orain botere hori aldaketa politikoan gauzatzea. Aldaketa politikorako baldintzak eraikitzea. Historia gainditzeko aukera honi eustea.

Entzun
Energia kontsumoan % 20 aurreztea lortu du Asparreneko Udalak, eguneroko jokabideak aldatuta

Energia kontsumoan % 20 aurreztea lortu du Asparreneko Udalak, eguneroko jokabideak aldatuta

Asparreneko Udaletxeko energia kontsumoa % 20 murriztea lortu du Udalak, Europako PrEEt programari esker. Eguneroko jokabideak moldatzea du helburu programak, hala nola ordenagailuetako pantailak itzaltzea, geletako argiak itzaltzea (bi minutuz ateratzeko bada ere) edota inpresorak itzaltzea. Halako ekintza txikiei esker energia fakturan aurreztea lortu dute Asparreneko Udaletxeko eraikinean. Asmo berari eusteko asmoa dutela esan du ARABA HIZPIDEn Arkaitz Gobantes udal teknikariak.

Entzun
“Telegrama” -Mikel Ayllon-

“Telegrama” -Mikel Ayllon-

Etxeko sofan eserita nago. Baina gure etxeko betiko sofa morea da orain. Beti izan da urdina, zin dagizuet. Bada, gaur, morea da eta hirukiak marraztuta ditu lehen loreak zeuden lekuan. Kezkagarria litzateke kontua, ez balitz gauza are kezkagarriagoak gertatzen ari direla. Zer gauza kuriosoa den gure buruaren mailakatzeko gaitasun bitxi hori. Atzo kezka eta negar-iturri zena, gaur ahaztutako afera txiki bat izan daiteke, hondamendi are handiago baten atzaparrek harrapatzen bagaituzte.

Bada, horixe, etxeko sofaren kolore aldaketa hutsaren hurrengoa da, ondoan ezagutzen ez dudan norbait eserita izatearekin alderatuta. Gainera, hori gutxi balitz, postariz jantzita dago, gutunak eramateko orgatxo horietako bat eta guzti.

Neure burua lasaitzeko, konposizio hau egin dut: etxeko txirrina entzun ondoren, atea ireki dut, eta hara non postaria aurkitu dudan ezkaratzean, niretzat gutun bat duela esanez; egarri zela irudituko zitzaidan, edo nekea ikusiko nion begietan, eta barrura sartzeko gonbita egin diot, sofan eseri dadin tarte batez. Baina, egia esan, ez dut gogoratzen horrelako ezer gertatu denik. Eta, orain, nire burmuinak mailakatze-arazo larri bat dauka: ez daki zer den okerrago, ez gogoratzea zer gertatu den edo postari bat eserita egotea sofan nire ondoan.

-Hara, ba ez, ez zen gutun bat. Telegrama bat da -esan dit, orgatxotik paper luze bat atera duen bitartean.

Ez dakit zuek, baina nik ez dut sekula telegrama bat ikusi eta, esku artean daukana orri luzeegia iruditu zaidan arren, postariaren esana sinetsi beste aukerarik ez dut izan.

-Irakurriko dizut, nahi baduzu.

Ez dut jakin zer erantzun, eta irakurtzen hasi da.

-Labrit naiz. Stop. Gogoan al nauzu? Stop. Zurekin bizi nintzen lehen, eta Telmorekin. Hirurok bizi ginen elkarrekin, gela berean. Stop. Guk etxea deitzen genion. Beno, zuk deitzen zenion. Stop. Dagoeneko nire beharrik ez duzulako alde egin nuen, horixe baita alde egiteko, desagertzeko, dagoen modu bakarra. Stop. Inork zure beharrik ez izatea. Stop. Sekula ez dut oso ondo jakin zertarako sortu ninduzun. Suposatu nahi dut zure burua orekatzeko behar ninduzula. Emakumea, lesbiana, marxista eta fabrikako langilea. Hala osatu ninduzun, nahikoa marjinalian, kontatu niezazun mundua zer beltz eta arantzatsu ikusten den begi hauetatik. Nire begiak orain zureak dira. Eta nire desorekak zerbait irakatsiko zizun esperantzarekin bizi naiz. Ez izan beldurrik dagoeneko ez nagoelako zure etxean. Jantzi nire arropak, edan nire kafea, eseri nire aulkian, hortzak garbitu nire eskuilarekin. Kito nire eginbeharrak. Ui! Stopen bat jartzea ahaztu zait. Hortxe: stop. Gutun bat idatzi behar nizun, ze demonio, eta ez geldialdi aspergarriz betetako telegrama bat. Stop. Baina postaria tematu zen istorio bakoitzak bere arnasaldia behar duela esaten, eta honek telegrama bat merezi zuela. Stop. Honaino. Stop. Ez izan zalantzarik, bihar ere argituko du. Stop. Batez ere bihar argituko du.

Play.

Mikel Ayllon

Entzun
Gasteizko hondakinen bilketa-zerbitzua munizipalizatzea jarri dute mahai gainean oposizioko alderdiek

Gasteizko hondakinen bilketa-zerbitzua munizipalizatzea jarri dute mahai gainean oposizioko alderdiek

Gasteizko hondakinen kudeaketa zerbitzuan aldaketak egitea planteatu dute EH Bildu, Irabazi eta Ahal Dugu oposizioko alderdiek. FCC esleipendunarekin izandako gorabeheren ondoren, munizipalizazioak onurak besterik ez lituzkeela ekarriko uste du Erika Martinez Equoko bozeramaileak. Gorka Urtaran alkateak halako neurri batek langileak ordezkatu behar izatea ekarriko lukeela adierazi du, baina Martinezen iritziko, “aitzakia” baino ez da hori, zerbitzua Udalaren esku egotea langileen baldintzak hobetzeko bermea izango lizatekeelako. Zabor-bilketa zerbitzuan klausula sozialak txertatzearen aldekoa da Equoko bozermailea, hala nola birziklatze-tasak hobetzea edo arestian aipaturiko langileen baldintzak.

Entzun
“Afektibotasuna versus efektibotasuna” -Iñaki Martinez de Luna-

“Afektibotasuna versus efektibotasuna” -Iñaki Martinez de Luna-

“Maita nazazu gutxiago, erabil nazazu gehiago” esan zuen izena gogoan ez dudan itzal handiko euskaltzale batek.

Esaldi biribila. Argi dago zergatia, ezta? Izan ere, euskararekiko afektibotasuna handia da Arabako giro askotan. Gero eta hedatuago dago hizkuntza horrekiko atxikimendua edo, gutxienez, onarpena. Gazteen artean, batez ere, nabarmenak dira sentimendu positiboak.

Urrats handia egin da bide horretan, kontuan izanda euskararekiko indiferentzia eta, kasu batzuetan, aurkakotasuna iragan hurbileko kontuak direla oraindik. Harrigarria da nola lurrundu den zenbait aurreiritzi, hala nola diskriminazioarena edota inposizioarena. Baita Araban ongi errotuta zeuden uste ustel batzuk; adibidez, “aquí nunca se ha hablado euskera” moduko sententzia zentzugabeak.

Afektibotasunaren erronka atzean gelditu omen da. Oso bestelakoa da euskararekiko efektibotasunarena, jakina baita erabilerak gurean oso-oso motel egiten duela gorantz. Hortaz, afektibotasuna beharrezkoa den arren, ez da nahikoa erabilera bultzatzeko. Eta biziberritu nahi den hizkuntza baten efektibotasuna erabileran datza, argi eta garbi.

Soziolinguistika kritikoak dioen bezala, gizartean gertatzen diren tentsioak, gatazkak zein borrokak islatzen dira hizkuntzan. Hortaz, ezinbestekoa da, ere bai, euskara sentimendu positiboetatik harago eramatea. Hizkuntza, borroka ere bada. Borroka ere izan behar du efektibotasuna lortuko badugu. Euskara biziberritzeak jarrera aktiboa eta konpromisoa eskatzen ditu nonahi, eta Araban bereziki. Izan ere, efektibotasunik gabeko afektibotasuna antzua izango da beti.

Iñaki Martinez de Luna

Entzun
Europara Begira | Hibai Arbide Atenasetik, Panama eta greba feminista hizpide

Europara Begira | Hibai Arbide Atenasetik, Panama eta greba feminista hizpide

Hilean behin hitz egiten dugu Hibai Arbiderekin, Grezian gertatzen ari denaren berri emateko. Oraingoan, ordea, Panaman egon berri dela aprobetxatuta, bertako egoeraren berri eman digu: 1989an Ameriketako Estatu Batuek inbaditu zuenetik, Panama neoliberalismoak markatutako herrialdea dela nabarmendu du Arbidek. Martxoaren 8ko greba feminsta hurbil dela-eta, Grezian deialdi hori izaten ari den eraginaz ere mintzatu gara kazetariarekin.

Entzun
“Martxo libertarioa” jarduera-zikloa antolatu du Gasteizko CNTk

“Martxo libertarioa” jarduera-zikloa antolatu du Gasteizko CNTk

 

Martxoak Gasteizen duen eragina ukaezina da: martxoaren 3an, 1976ko hildako 5 langileak eta zauritutako ehunka lagunak ekartzen dira gogora, eta martxoaren 8an, aldiz, Emakumearen Eguna, aurten greba feministarako deialdiarekin, gainera. Horrez gain, martxoaren 1ean du bere urteurrena CNTk: 98 urte bete ditu 2018an. Testuinguru horretan, Martxo libertarioa zikloa antolatu du Gasteizko CNTk bere egoitzan. Hitzaldi eta ekitaldiek generoa, osasun mentala eta oroimen historikoa ardatz hartuta, zenait ekitaldi antolatu dituzte Hedegile kaleko 65eko euren egoitzan. Lorea Bursaco CNTko kideak eman dizkigu zikloaren xehetasunak.

Entzun
“Gasteizko herri mugimenduari esker daude bizirik 1976ko martxoaren 3ko aldarrikapenak”

“Gasteizko herri mugimenduari esker daude bizirik 1976ko martxoaren 3ko aldarrikapenak”

Nerea Martinez Martxoak 3 elkarteko bozeramailearekin hitz egin dugu gaur HIZPIDEAn, 1976ko martxoaren 3ko hilketen 42. urteurrenaren bezperan. Urteotan guztiotan Gasteizko herri mugimenduak izan duen garrantzia nabarmendu du Martinezek, hildako 5 langileen eta zauritutako guztien memoria bizirik mantendu ez ezik, egungo antolaketa eta aniztasunaren eredu ere izan baita. 42 urte joan direnean, beraz. herri mugimenduak eta, bereziki, herri mugimenduko emakumeak izango dira urteurrenaren protagonista. Espainiak ezarri nahi duen memoria baztertzailea ere salatu du Martinezek, eta Terrorismoaren Biktimen Memorialaren aurretik pasatzen denean, “bihotzak buelta” ematen diola adierazi du.

Entzun

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies