ERRAIETATIK vol. XXV | Tot el poder per al poble

ERRAIETATIK vol. XXV | Tot el poder per al poble

Hala Bediko uhin askeetara itzuli da ERRAIETATIK, iraultza eta kontrakulturaren inguruko irratsaioa. Herrialde Katalanek bizi duten momentu historikoaz jabetuta, elkartasunezko saioa egin dugu oraingoan. Horretarako, errepublika katalanen historia, Nova Cançó mugimendu musikala eta ‘Tierra y Libertad’ filma (Ken Loach, 1995) baliatu ditugu.

Segalarien Corpus de Sang-eko Matxinada (1640)

Alde batetik, pasa den astean suspentsoan utzitako independentzia aldarrikapena dela-eta, gogora ekarri ditugu historian zehar izan diren lau errepublika katalanak. I. Errepublika Katalana 1641an iritsi zen, Segalarien (Els Segadors) ‘Corpus de Sang’ matxinadaren ostean; ondoren, izaera ezberdineko errepublikak aldarrikatu ziren 1873an (Baldomer Lostauren eskutik), 1931an (Francesc Maciàren eskutik) eta 1934an (Lluis Companysen eskutik). Hortaz, Carles Puigdemont president-ak aldarrikatutako V. Errepublika Katalana orain arteko laburrena izan da. Interesgarria da, ordea, hemendik aurrera gerta litekeena, eta adi ibiliko gara Erraietatikeko ume basatiok.

‘Land and Freedom’ (Ken Loach, 1995)

Azkenik, Kataluniaren historiako beste pasarte bati erreparatu diogu, Ken Loach-ek 1995an zuzendutako ‘Tierra y Libertad’ (‘Land and Freedom’) filmaren bitartez. Izan ere, George Orwell-en ‘Homenaje a Catalunya’ lanean oinarritutako film honek kontatzen duen bezala, 1937ko maiatzean, Gerra Zibilaren testuinguruan, faxismoaren kontra borrokatzen zuten indar errepublikanoen arteko enfrentamenduak eman ziren Bartzelonako frontean.

Alde batean, Gobernu errepublikanoaren aldeko indarrak (tartean, Alderdi Komunista), eta bestean, anarkistak eta POUMeko kideak. Lehenengoek, indar guztiak gerra irabaztera bideratu nahi zuten; besteek, gerrarekin batera, iraultza egiten jarraitzea nahi zuten, tartean, lurren kolektibizazioa gauzatuz.

Filmaren errepasoa egin dugu, baina denborarik gabe gelditu gara gaiaren inguruan eztabaidatzeko, beraz, airean utziko dugu galdera: gerra irabazi ala iraultza egin? Badakigu ez dela galdera erraza, eta kontraesanak nonnahi topatu ditzakegula bizitza honetan, baina behintzat, historiatik ikasi dezagun hau bezalako historiako pasarte dramatikorik ez errepikatzeko.

Maria del Mar Bonet

Gainbegirada historiko hau laguntzeko, hizkuntza katalana oinarri hartuta frankismoaren kontra 1950ko hamarkadan jaiotako Nova Cançó (Kantagintza Berria) baliatu dugu. Mugimendu musikal-kultural honen artista esanguratsu batzuk hautatu ditugu:

01 – LLUIS LLACH – L’estaca
02 – MARIA DEL MAR BONET – Que Volen Aquesta Gent?
03 – RAIMON – Diguem No
04 – FRANCESC PI DE LA SERRA – Si els fills de puta volessin no veuríem mai el sol
05 – OVIDI MONTLLOR – Perque Vull
06 – LLUIS LLACH – La Gallineta

Sis Hores de Cançó jaialdia (Canet de Mar, 1971)

Entzun
ERRAIETATIK vol. XXIV | Gogoari eutsi!

ERRAIETATIK vol. XXIV | Gogoari eutsi!

Hilabete hauetan zehar uhinen bestaldean egon diren ume basatiak agurtu nahi izan dugu denboraldi amaierako irratsaio berezi honetan. Horretarako, ERRAIETATIK irratsaioaren oinarri izan diren Kutxikumeak gonbidatu ditugu irratsaiora, oso gonbidatu bereziak.


Bi Kutxikume izan dira gurekin Hala Bediko estudioetan, garagardo artean; eta hauekin batera kontrakultura & iraultzaren inguruko irratsaio honen lehen denboraldiko balorazioa egin dugu. Ondoren, pertsonala, musikala eta politikoa uztartuz, gure belaunaldiaren bizipenak jasotzeko solasaldi interesgarria izan dugu.

Amaitzeko, Aimar eta Manolo kutxikumeek ekarri dituzten hainbat gomendio kultural entzuteko aukera izan dugu: ‘Transmetropolitan’ komikia, ‘Braveheart’ pelikula eta ‘La Plaza de Urbina’ liburua.

Ideia berriekin eta jende berriarekin, etorri ginen bezala, geratzeko anbizioa dugu. Plazer bat, ohore bat izan da irratsaio honen lehen urratsak zuekin batera ibiltzea. Beraz, azken irratsaio honekin eta besarkada iraultzaile bero banarekin, irailera arte agurtzen gara. Gero arte, ume basatiok!

Entzun
ERRAIETATIK vol. XXIII | Musukatu nire uzkia

ERRAIETATIK vol. XXIII | Musukatu nire uzkia


Maiatzean zehar Orbain kultur elkarteak antolatutako ‘Queer is the new punk’ jardunaldiak probestuz, aste honetako atalean queercoreari eta queer askapen mugimenduari eskeini diogu tartea. Gai hauen inguruko hitzak queercore abestiekin blaitu ditugu Erraietatikeko saio musikala bezain disidentea jorratuz.

Queercorea (lehendabizi homocore bezala ezaguna) 80. hamarkadako azken urteetan sortu egn zen eszena musikal bat da. Punk eta hardcore musika mugimenduei oso lotuta hasi zen queercorea baina urteak aurrera joan ahala doinu berriak bilatu ditu. Azken finean, queercorea sexu eta genero disidentzia barnebiltzen dituen musika mugimendua da. Kontrakultura hutsa

Baina queer mugimendua musikatik haratagoa doa eta horregatik programaren bigarren zatian queer askapen mugimendua izan dugu hizpide. Stonewalleko matxinadan aurkitu ditzakegu queer mugimendua eraldatzailearen hastapenak. Behintzat matxinada hura mugarria izan zen eta, hain zuzen, Stonewalleko errautsetatik sortu egin zen Gay Liberation Front mugimendua. Fronte honek 70. hamarkadako Ezker Berriarekin eta kontrakulturarekin bat egin zuen eta LGTBI+ kolektiboa ikuspegi iraultzaile batean antolatu zuen.

TRACKLIST

00 Pansy Division – Smells Like Queer Spirit
01 New York Dolls – Personality Crisis
02 Limp Wrist – Fake Fags
03 Limp Wrist – Does Your Daddy Know
04 Pansy Division – Fem in a Black Leather
05 Two Nice Girls – The Queer Song
06 Tribe 8 – Lezbophobia
07 God Is My Co-Pilot – Straight Not
08 Vaginal Davis & Robespierre – Queens (Make the World Go Round)
09 Sleater-Kinney – A Real Man
10 Cheesecake – Straight Girl Soundtrack
11 Sister George – Drag King
12 The Decembrists – Heterosexual Panic
13 Against Me! – Transgender Dysphoria Blues
14 Heavens To Betsy – Shes The One
15 Genderlexx – Marimacho
16 Las Sexpeares – Venganza
17 Genderlexx – La Llorona

 

Entzun
ERRAIETATIK vol. XXI | Ume basatien sustraiak

ERRAIETATIK vol. XXI | Ume basatien sustraiak

Irratsaio musikala eta autobonbo pixka bat gaurkoan ERRAIETATIK irratsaioan: gure erraietatik sortutako SIDEBURN SOCIETY MJK [Musika Jartzaileen Kolektiboa] proiektua eta ume basation soinuak oinarri izan ditugu. Izan ere, irratsaio bat baino zerbait gehiago gara, eta ahal den neurrian, gure soinuak irratiko uhinetatik haratago eramatea ohore bat da guretzat.

Gasteizko Gaztetxean hainbat saio egin ostean, larunbatean Jimmy Jazzen egon ginen. Eta hurrengo geltokia Errekaleor Bizirik auzo askeko jaietan izango dugu. Hala ere, hau ez da proiektu berria; 2009an hasi zen SIDEBURN SOCIETYren ibilbidea, Gasteizko Gazte Karparen babesean. Zinefiliaz blai, ohiko erreprodukzio-zerrendei astindu bat emateko helburuarekin jaio zen eta bizirik darrai, ska, reggae, soul, funk, rock’n’roll eta bestelako soinu basatiak baliatuz.

Ordubeteko irratsaio batean zaila da hau bezalako lagunarteko egitasmo musikal baten arima ondo islatzea, baina hemen duzue, behintzat, arima horren zatitxo bat, zuen aldakak, belarriak, burmuinak eta uhinak astintzeko prest:

01 JOSH WINK | Higher State of Consciousness

02 NICK CAVE & THE BAD SEEDS | Red Right Hand

03 BAD MANNERS | This is Ska

04 JIMMY CLIFF | The Harder They Come

05 OTIS REDDING | (I Can’t Get No) Satisfaction

06 CHI-LITES | Give More Power to the People

07 RUFUS THOMAS | Walking the Dog

08 CLANCY ECCLES | Power for the People

09 MAX ROMEO | Socialism is Love

10 BONUS TRACK | Chávez, Corazón del Pueblo

11 NWA | Express Yourself

12 BEASTIE BOYS | Fight for your Right (to Party)

13 FRAC | ¿Dónde está el Secreta?

14 CLANCY ECCLES | Feel the Rhythm

15 RESISTENCIA SUBURBANA | Tuve que Matar a un Policía

Entzun
GES (Gazte Emantzipaziorako Sarea): «Okupazioa etxebizitza eskubidea bermatzeko tresna eraginkorrena da»

GES (Gazte Emantzipaziorako Sarea): «Okupazioa etxebizitza eskubidea bermatzeko tresna eraginkorrena da»


Duela egun batzuk, Gasteizko Alde Zaharreko Kutxi, Txikita eta Pinto kaleetan dauden hiru eraikinen inguruan argitaratutako hainbat albisteen arabera, etxebizitza batzuk zozketatuko omen ditu Udalak. Honen harira, ohar bat heldu zen Hala Bedi irratira. Bertan, Gasteizko Alde Zaharrean Ensanche 21 elkarte publikoaren hiru eraikin okupatu zituztela jakinarazi zuten auzokide berriek.

Eraikin hauek «sei urte hutsik egon ostean» duela gutxi okupatu dituztela azalduz, Ensanche 21 hirigintza elkarte publikoaren azken urteotako plan urbanistikoa salatu zuten. Eta orain, kasualitatez, poliziaren bisitak eta zozketaren inguruko albisteak etorri dira.

Errekaleor Bizirik auzoan edota hiriko beste lekuetan loratzen ari den okupazio uholdearen urrats berri bat iritsi da Gasteizko Alde Zaharrera. Oharrean salatutako guztiaren aurrean «okupazioa tresna eraginkorrena» dela azpimarratu dute, baliabide ekonomiko nahikorik ez duten gazteen etxebizitza eskubidea bermatzeko eta bizitza eredu berri bateruntz bidea egiteko.

Okupazio berri hau hurbiletik ezagutzeko, eta etxebizitza eskubidearen zein gazteon emantzipazioaren inguruan hausnartzeko, Hala Bediko estudioetara gerturatu ziren eraikin hauek berreskuratu dituen Gazte Emantzipaziorako Sarearen kide batzuk.

ERRAIETATIK vol. XXI | Utopiak okupatuz

Entzun
ERRAIETATIK vol. XXI | Utopiak okupatuz

ERRAIETATIK vol. XXI | Utopiak okupatuz


Okupazioaren hiriburua bihurtu da Gasteiz. Azken urteetan okupazioaren aldeko mugimendu indartsua loratu da Arabako hirian. Espresio ugari izan ditu okupazioaren udaberri honek: Errekaleor Bizirik!, Arkillos 10, berriki Alde Zaharrean okupatutako hiru eraikinak, Gazte Emantzipaziorako Sarea (GES)… Eta nola ez, 29 urte bete dituen Gasteizko Gaztetxea.

Gasteizko alde zaharreko okupazio berria hurbiletik ezagutzeko, eta etxebizitza eskubidearen zein gazteon emantzipazioaren inguruan hausnartzeko, Hala Bediko estudioetara etorri ziren eraikin hauek berreskuratu dituen Gazte Emantzipaziorako Sarearen kideak.

Bide batez, Gasteizen bizi den okupazioaren loraldia probestuz, okupazioaren mugimenduko hastapenetara hurbildu ginen. Horretarako hastapen horietan Europan bizi izan ziren hiru esperientzia desberdin ekarri genituen gurera: Ingalaterrako squatter mugimendua, Holandako provoak eta krakerrak eta, azkenik, harreman eredu berriak eraiki nahi zituen Kommune 1.


GES (Gazte Emantzipaziorako Sarea): «Okupazioa etxebizitza eskubidea bermatzeko tresna eraginkorrena da»

Entzun
Asier, Markes eta Gatom (Euskal Hip Hop Herria): «Euskaraz rapeatu nahi duten belaunaldi berriak sortzen ari dira»

Asier, Markes eta Gatom (Euskal Hip Hop Herria): «Euskaraz rapeatu nahi duten belaunaldi berriak sortzen ari dira»

EHHH (Euskal Hip Hop Herria) proiektua ezagutu dugu, Euskal Herrian hip hop kulturak eta rap musikak izandako bilakaera ulertzeko: hastapenak, gaur egungo eszena, sortzaileen arteko sareak, euskarazko raparen garapena, emakumearen presentzia, ‘Biltzarra’, etorkizunari begirako erronkak… Horretarako Markes Iraizoz (Kodigo Norteko kidea), Iñigo Iriondo GATOM eta Asier Martín (proiektuaren sortzailea eta atari digitaleko koordinatzailea) izan dira Hala Bediko estudioetan.


Rap musika Euskal Herritik urrun jaio bazen ere, eta beharbada nahiko berandu heldu bazen ere, sakonki errotu da azken urteotan herri honetako panorama musikalean. Gasteizen benetako ereserkiak bihurtu dira Indarrap edo Kodigo Norte bezalako taldeen kantuak, eta Euskal Herri mailan rap musikaren inguruko benetako mugimendu bat garatu dela esan dezakegu gaur egun, eta sormen horren ADNan gero eta errotuagoa dago euskara, gainera.

Historikoki, herri nostalgiko honetan 80. eta 90. hamarkadako punk eta rock musikak izan duten oinordetzari astindu ederra eman dio rapak, kontrakulturaren doinu nagusiei dagokionez. Gainera, irakaspen izugarria eman du antolakuntza, ekoizpen zein banaketa bide propioak sortzeko orduan. Eta beharbada, guzti hau Euskal Hip Hop Herriari eskertu behar diogu, Euskal Herriko hip hop sormenaren ataria.



ERRAIETATIK vol. XX | Boterea borrokatu

Entzun
ERRAIETATIK vol. XX | Boterea borrokatu

ERRAIETATIK vol. XX | Boterea borrokatu


Udaberriko oporraldi txikiaren ostean, ume basatiok bueltan gara. Bueltan da ERRAIETATIK irratsaioa, eta oporren aurretik agindu bezala, hip hopa eta rap musika izan ditugu hizpide aste honetan. Eta horretarako, Euskal Hip Hop Herria proiektuko kideak izan ditugu gurean, rap politikoaren hastapenak ezagutu baino lehen.

Esan bezala, irratsaioaren lehen zatian EHHH (Euskal Hip Hop Herria) proiektua ezagutu dugu, Euskal Herrian hip hop kulturak eta rap musikak izandako bilakaera ulertzeko: hastapenak, gaur egungo eszena, sortzaileen arteko sareak, euskarazko raparen garapena, emakumearen presentzia, ‘Biltzarra’, etorkizunari begirako erronkak… Horretarako Markes Iraizoz (Kodigo Norteko kidea), Iñigo Iriondo ‘GATOM’ eta Asier Martín (proiektuaren sortzailea eta atari digitaleko koordinatzailea) izan dira Hala Bediko estudioetan.

Honen ostean, AEBetan 80. eta 90. hamarkadako rap musikaren eta rap politikoaren hastapenak izan ditugu hizpide, eta hainbat talde esanguratsu izan ditugu entzungai, besteak beste: Public Enemy, Granmaster Flash & The Furious Five, The Sugar Hill Gang edo gangsta rap musikaren ikonoa diren N.W.A.


Asier, Markes eta Gatom (Euskal Hip Hop Herria): «Euskaraz rapeatu nahi duten belaunaldi berriak sortzen ari dira»

Entzun
ERRAIETATIK vol. XIX | Iragana, geroa, oraina

ERRAIETATIK vol. XIX | Iragana, geroa, oraina

ERRAIETATIKeko azken irratsaioan, Iñaki Landa kazetariarekin eta Gindi Auzmendi dokumentalgilearekin izan gara, irratsaioko kidea den Mikel Buruagarekin elkarlanean martxan jarri duten ‘Orainaldian’ proiektuaren nondik norakoak ezagutzeko.

Honen ostean, hurrengo irratsaioan sakonduko dugun gaiari heltzen hasi gara, rap musikaren hastapenak ezagutu ditugu 70ko hamarkadako hiru aitzindarien bitartez: Gil Scott-Heron, Afrika Bambaataa eta DJ Kool Herc.


Iñaki Landa eta Gindi Auzmendi (‘Orainaldian’): «Gasteizko kultura bizi-bizirik dago, egiten utzi behar zaio»

Entzun
Iñaki Landa eta Gindi Auzmendi (‘Orainaldian’): «Gasteizko kultura bizi-bizirik dago, egiten utzi behar zaio»

Iñaki Landa eta Gindi Auzmendi (‘Orainaldian’): «Gasteizko kultura bizi-bizirik dago, egiten utzi behar zaio»

ERRAIETATIK irratsaioan, Iñaki Landa kazetariarekin eta Gindi Auzmendi dokumentalgilearekin izan gara, irratsaioko kidea den Mikel Buruagarekin elkarlanean martxan jarri duten ‘Orainaldian’ proiektuaren nondik norakoak ezagutzeko: Gasteizko kultura alternatiboaren storymapa osatu dute, modu batean edo bestean bertako kultura bultzatzen ari diren 70 gune jaso dituena, tartean Hala Bedi irratia eta taberna.

Storymapa abiapuntutzat hartuta, ideia garatzen ari dira, besteak beste, Gasteizko gazte sortzaileen 9 istorio jasoko dituen dokumental batekin edo APP batekin.

Proiektuari buruz aritzeaz gain, Gasteizko kulturaren egoera eta kontrakultura izan ditugu hizpide, baita ‘Orainaldian’ proiektuan jaso duten errealitate kulturala babesteko gakoak ere, etorkizunari begira.


ERRAIETATIK vol. XIX | Iragana, geroa, oraina

Entzun

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies